Apalache

Article

January 30, 2023

Apalakowie to rdzenni Amerykanie, którzy historycznie żyli na Florydzie Zachodniej. Żyli między rzekami Aucilla i Ochlockonee, na czele zatoki Apalachee, obszaru znanego Europejczykom jako prowincja Apalachee. Mówili językiem muskogeńskim zwanym Apalachee, który już wymarł. Apalakowie zajmowali miejsce kopca Velda od około 1450 roku ne, ale w większości opuścili je, gdy Hiszpanie rozpoczęli osadnictwo w XVII wieku. Po raz pierwszy spotkali hiszpańskich odkrywców w 1528 roku, kiedy przybyła ekspedycja Narváez. Tradycyjni wrogowie plemienni, europejskie choroby i europejska inwazja poważnie zmniejszyły ich populację. Ci, którzy przeżyli, rozproszyli się, a z czasem wielu Apalachee zintegrowało się z innymi grupami, zwłaszcza z Konfederacją Creek, podczas gdy inne przeniosły się na inne terytoria hiszpańskie,a niektórzy pozostali w dzisiejszej Luizjanie. Około 300 potomków w parafiach Rapides i Natchitoches potwierdza dziś tożsamość Apalaków.

Kultura

Apalakowie posługiwali się językiem Apalakowie, językiem muskogeńskim, który wymarł. Zostało to udokumentowane przez hiszpańskich osadników w listach pisanych podczas hiszpańskiego okresu kolonialnego. Około 1100 rdzennych mieszkańców zaczęło uprawiać zboże. Rolnictwo było ważne na obszarze, który stał się domeną Apalaków. Była częścią kultury Fort Walton, kultury Florydy pod wpływem kultury Mississippian. Dzięki rolnictwu ludzie mogli uprawiać nadwyżki plonów, co pozwalało im osiedlać się w większych grupach, zwiększać handel surowcami i wyrobami gotowymi oraz specjalizować się w produkcji wyrobów rzemieślniczych. W czasie wizyty Hernando de Soto w latach 1539-1540 stolicą Apalaków była Anhaica (dzisiejsze Tallahassee na Florydzie). Apalachowie mieszkali w wioskach różnej wielkości lub w indywidualnych gospodarstwach o powierzchni około 0,5 akrów (0,20 ha).Mniejsze osady mogły posiadać pojedynczy kopiec ziemny i kilka domów. Większe miasta (50 do 100 domów) były wodzami. Zorganizowano je wokół kopców ziemnych budowanych przez dziesięciolecia w celach ceremonialnych, religijnych i pogrzebowych. Wioski i miasta często znajdowały się nad jeziorami, ponieważ tubylcy polowali na ryby i wykorzystywali wodę na potrzeby domowe i transport. Największa społeczność Apalaczów znajdowała się w Lake Jackson, na północ od dzisiejszego Tallahassee. To regionalne centrum miało kilka kopców i 200 lub więcej domów. Niektóre z zachowanych kopców są chronione w Archeologicznym Parku Stanowym Lake Jackson Mounds. W Apalachee uprawiano liczne odmiany kukurydzy, dyni i słoneczników. Zbierali poziomki, korzenie i pędy winorośli greenbrier, zieleniny takie jak ćwiartki jagnięce,korzenie jednej lub więcej niezidentyfikowanych roślin wodnych używanych do produkcji mąki, orzechów hikory, żołędzi, jagód palmy sabałowej i persymony. Łowili ryby i żółwie w jeziorach i rzekach oraz ostrygi i ryby na wybrzeżu Zatoki Perskiej. Polowali na jelenie, czarne niedźwiedzie, króliki i kaczki. Apalakowie byli częścią rozległej sieci handlowej, która rozciągała się od wybrzeża Zatoki Perskiej po Wielkie Jeziora i na zachód do dzisiejszej Oklahomy. Dzięki temu handlowi Apalachee nabyli miedziane artefakty, arkusze miki, greenstone i galenę z odległych miejsc. Apalakowie prawdopodobnie zapłacili za taki import muszlami, perłami, zębami rekina, konserwami rybnymi i mięsem żółwia morskiego, solą oraz liśćmi i gałązkami kassyny (używanymi do przygotowania czarnego napoju). Apalakowie robili narzędzia z kamienia, kości i muszli. Wyrabiali ceramikę, tkali płótno i suszoną koźlą skórę.Budowali domy pokryte liśćmi palmowymi lub korą cyprysów lub topoli. Przechowywali żywność w dołach w ziemi wyłożonych matą, a wędzone lub suszone jedzenie na stojakach nad ogniem. (Kiedy Hernando de Soto przejął apalakowe miasto Anhaico w 1539 r., znalazł wystarczającą ilość zmagazynowanej żywności, by nakarmić swoich 600 ludzi i 220 koni przez pięć miesięcy). Kobiety nosiły spódnice z hiszpańskiego mchu lub innych włókien roślinnych. Mężczyźni pomalowali swoje ciała czerwoną ochrą i włożyli pióra we włosy, gdy przygotowywali się do bitwy. Mężczyźni palili tytoń podczas ceremonialnych rytuałów, w tym uzdrawiania. Apalakowie skalpowali przeciwników, których zabili, pokazując skalpy jako oznaki zdolności wojownika. Wzięcie skalpu było sposobem na wejście do klasy wojownika i było obchodzone tańcem skalpu.Wojownicy nosili nakrycia głowy wykonane z ptasich dziobów i zwierzęcego futra. Oczekiwano, że wioska lub klan zabitego wojownika pomści jego śmierć.

Gra w piłkę

Apalaczowie grali w piłkę, czasami znaną jako „gra w piłkę Apalachów”, szczegółowo opisaną przez Hiszpanów w XVII wieku. Jednak najpełniejszy opis został napisany w ramach kampanii księdza Juana de Paiva, księdza z misji San Luis de Talimali, aby zakazać gry, a niektóre z opisanych praktyk mogły być przesadzone. Gra była osadzona w praktykach rytualnych, które ojciec Paiva uważał za pogańskie przesądy. Był również zaniepokojony wpływem zaangażowania społeczności w igrzyskach na dobrobyt wiosek i misji hiszpańskich. W szczególności martwił się, że miasta pozostają bezbronne przed najeźdźcami, gdy mieszkańcy wyjeżdżają na mecz, a prace terenowe są zaniedbywane podczas sezonu meczowego. Inni misjonarze (i odwiedzający go biskup Kuby) narzekali na grę,ale większość Hiszpanów (w tym początkowo ojciec Pawia) lubiła to (i najprawdopodobniej związany z nim hazard). Przynajmniej bronili tego jako zwyczaju, którego nie należy naruszać, a który pomagał Apalaczom być szczęśliwym i chętnym do pracy w polu. Sami Apalakowie powiedzieli, że gra była „tak stara jak pamięć” i że „nie mieli innej rozrywki… ani ulgi od… nieszczęścia”. Nie zachowała się żadna rdzenna nazwa tej gry. Hiszpanie nazywali to el juego de la pelota, „gra w piłkę”. Gra polegała na kopaniu małej, twardej piłki o pojedynczą bramkę. W tę samą grę grali również zachodni Timucua i była wśród nich równie ważna, jak wśród Apalachów. Pokrewną, ale odrębną grę prowadził wschodni Timucua;René Goulaine de Laudonnière zarejestrował, jak w 1564 r. widział to grane przez Saturiwę z dzisiejszego Jacksonville na Florydzie. W dużej części regionu rozgrywano gry w piłkę. Wioska rzucała wyzwanie innej wiosce, a następnie obie wioski negocjowały dzień i miejsce na mecz. Po ustanowieniu misji hiszpańskich igrzyska odbywały się zwykle w niedzielne popołudnie, od około południa do zmroku. Obie drużyny kopnęły małą piłkę (niewiele większą niż piłka do muszkietu), wykonaną przez owinięcie koźlęcej skóry wokół wyschniętego błota, próbując trafić w słupek bramki. Pojedyncza bramka była trójkątna, płaska i wyższa niż szersza, na długim słupku (Bushnell opisał to:na podstawie rysunku w rękopisie hiszpańskim, jako „jak wysoka, płaska choinka z długim pniem”). Na bramce znajdowały się muszle ślimaków, gniazdo i wypchany orzeł. Na obrzeżach boiska dla obu drużyn ustawiono ławki, a czasem altany do ich zacieniania. Widzowie mocno grali w gry. Ponieważ Apalakowie zwykle nie używali pieniędzy, ich zakłady były dokonywane na dobra osobiste. Każda drużyna składała się z 40 do 50 mężczyzn. Najlepsi gracze byli wysoko cenieni, a wioski dawały im domy, sadziły dla nich pola i pomijały ich występki, starając się zatrzymać takich graczy w swoich drużynach. Gracze zdobyli jeden punkt, jeśli uderzyli piłką w słupek i dwa punkty, jeśli piłka wylądowała w gnieździe. Jedenaście punktów wygrało mecz. Gra była ciężka: gracze nakładali na powalonych graczy, chodzili po nich, kopali ich,w tym w twarz, ciągnij ręce i nogi i wpychaj sobie brud do ust. Graczom kazano zginąć przed wypuszczeniem piłki. Próbowali ukryć piłkę w ustach; inni gracze dusili ich lub kopali w brzuch, aby wyrzucić piłkę. Ręce i nogi były połamane. Graczy leżących na ziemi ożywia wiadro zimnej wody. Zdarzały się sporadyczne zgony. Według ojca Paivy, pięć gier z rzędu zakończyło się zamieszkami. Pochodzenie igrzysk było przedmiotem rozbudowanej mitologii. Stawianie wyzwań do gry oraz stawianie bramek i ławek graczy wiązało się z rytuałami i ceremoniami, „przesądami” i „czarami”, w ocenie księdza Pawii. Apalakowie rozszerzyli przesądy o elementy chrześcijańskie; po przegranych dwóch meczach z rzędu,jedna wioska zdecydowała, że ​​to dlatego, że ich kościół misyjny był zamknięty podczas igrzysk. Gracze prosili również księży o wykonanie znaku krzyża nad pileupami podczas gry.

Historia

Apalakowie mieli stosunkowo gęstą populację i złożone, wysoce rozwarstwione społeczeństwo i regionalne przywództwo. Byli częścią kultury Missisipi i rozległej regionalnej sieci handlowej sięgającej Wielkich Jezior. Ich reputacja była taka, że ​​kiedy plemiona z południowej Florydy po raz pierwszy zetknęły się z ekspedycją Panfilo de Narváez, powiedzieli, że bogactwa, których szukali Hiszpanie, można znaleźć w kraju Apalachów. Nazwa miejscowości „Appalachy” pochodzi od spotkania Ekspedycji Narváez w 1528 roku z Tocobagą, który mówił o kraju zwanym Apalachen daleko na północy. Kilka tygodni później ekspedycja wkroczyła na terytorium Apalachee na północ od rzeki Aucilla. Jedenaście lat później ekspedycja Hernando de Soto dotarła do głównego miasta Apalaków, Anhaiki, gdzieś na terenie dzisiejszego Tallahassee na Florydzie,prawdopodobnie w pobliżu jeziora Miccosukee. Następnie Hiszpanie zaadaptowali nazwę rdzennych Amerykanów jako Apalachee i zastosowali ją do regionu przybrzeżnego graniczącego z zatoką Apalachee, a także do żyjącego w nim plemienia. Ekspedycja Narváeza po raz pierwszy weszła na terytorium Apalachów 15 czerwca 1528 r. „Appalachy” to czwarta najstarsza zachowana europejska nazwa miejsca w USA

Hiszpańskie spotkania

W pierwszej połowie XVI wieku natknęły się na Apalachów dwie wyprawy hiszpańskie. Wyprawa Pánfilo de Narváez wkroczyła do domeny Apalachee w 1528 roku i dotarła do wioski, którą Narváez uważał za główną osadę w Apalachee. Hiszpańskie próby pokonania Apalaków spotkały się z oporem. Ekspedycja Narváez skierowała się na wybrzeże zatoki Apalachee, gdzie zbudowała pięć łodzi i podjęła próbę dopłynięcia do Meksyku. Tylko czterech mężczyzn przeżyło ich mękę. W 1539 Hernando de Soto wylądował na zachodnim wybrzeżu półwyspu Florydy z dużym kontyngentem ludzi i koni w poszukiwaniu złota. Tubylcy powiedzieli mu, że w Apalachee można znaleźć złoto. Historycy nie ustalili, czy tubylcom chodziło o góry północnej Gruzji, rzeczywiste źródło złota,lub cennych miedzianych artefaktów, które Apalakowie zdobywali dzięki handlowi. W każdym razie de Soto i jego ludzie udali się na północ, na terytorium Apalaków w poszukiwaniu cennego metalu. Ze względu na wcześniejsze doświadczenia z wyprawą Narváez i doniesienia o walkach między ekspedycją de Soto a plemionami po drodze, Apalakowie bali się i nienawidzili Hiszpanów. Kiedy ekspedycja de Soto wkroczyła do domeny Apalachee, hiszpańscy żołnierze zostali opisani jako „nacinający każdego Indianina napotkanego po obu stronach drogi”. De Soto i jego ludzie zdobyli miasto Anhaica w Apalakowie, gdzie spędzili zimę 1539-1540. Apalachee bronili się szybkimi grupami najazdowymi i zasadzkami. Ich strzały mogły przebić dwie warstwy kolczugi. Szybko nauczyli się celować w konie Hiszpanów,co w przeciwnym razie dało Hiszpanom przewagę nad nieosiadłymi Apalacheami. Apalakowie zostali opisani jako „bardziej zadowoleni z zabicia jednego z tych zwierząt niż z zabicia czterech chrześcijan”. Wiosną 1540 roku de Soto i jego ludzie opuścili domenę Apalachee i skierowali się na północ, do dzisiejszego stanu Georgia.

Hiszpańskie misje i XVIII-wieczna wojna

Około 1600 roku hiszpańscy księża franciszkanie założyli udaną misję wśród Apalachów, dodając kilka osad w ciągu następnego stulecia. Apalaczowa akceptacja kapłanów mogła mieć związek ze stresami społecznymi, gdyż utracili oni populację na skutek chorób zakaźnych przywiezionych przez Europejczyków. Wielu Apalaków nawróciło się na katolicyzm, tworząc w ten sposób synkretyczne ukształtowanie swoich tradycji i chrześcijaństwa. W lutym 1647 Apalakowie zbuntowali się przeciwko Hiszpanom w pobliżu misji San Antonio de Bacuqua w dzisiejszym hrabstwie Leon na Florydzie. Rewolta zmieniła stosunki między władzami hiszpańskimi a Apalachee. Po buncie mężczyźni z Apalaków zostali zmuszeni do pracy przy projektach publicznych w St. Augustine lub na ranczach należących do Hiszpanii. San Luis de Talimali, zachodnia stolica hiszpańskiej Florydy w latach 1656-1704,jest narodowym zabytkiem historycznym w Tallahassee na Florydzie. Historyczne miejsce działa jako żywe muzeum historii przez Departament Archeologii Florydy. Łącznie z rdzennym domem rady odtwarza jedną z hiszpańskich misji i kultury Apalachee, ukazując blisko spokrewnione życie Apalachee i Hiszpanów w tych osadach. Historyczne miejsce otrzymało nagrodę prezydencką „Preserve America” w 2006 roku. Począwszy od lat 70. XVII wieku plemiona na północ i zachód od Apalachee (w tym Chiscas, Apalachicolas, Yamasees i inne grupy, które stały się znane jako Creeks) zaczęły najeżdżać misje Apalachee, biorąc jeńcy, których można było sprzedać jako niewolników Anglikom w prowincji Karolina. Widząc, że Hiszpanie nie mogą ich w pełni ochronić, niektórzy Apalachowie dołączyli do ich wrogów. najazdy odwetowe Apalachów,częściowo po to, by schwytać kupców z Karoliny, popchnęli obozy najeźdźców na wschód, skąd kontynuowali najazdy na misje Apalachee, a także misje w prowincji Timucua. Podjęto również wysiłki w celu ustanowienia misji wzdłuż rzeki Apalachicola, aby stworzyć strefę buforową. W szczególności wśród plemienia Chatot powstało kilka misji. W 1702 roku kilku hiszpańskich żołnierzy i prawie 800 wojowników Apalachee, Chatot i Timucuan, biorących udział w odwetowym nalocie po kilku misjach Apalachee i Timucuan, zostało napadniętych przez Apalachicolas. Tylko 300 wojowników uciekło z zasadzki. Kiedy w 1702 r. wybuchła wojna królowej Anny (północnoamerykańska część wojny o sukcesję hiszpańską) Anglia i Hiszpania były oficjalnie w stanie wojny,a ataki Anglików i ich indyjskich sojuszników na Hiszpanów i Indian Mission na Florydzie i południowo-wschodniej Gruzji przyspieszyły. Na początku 1704 pułkownik James Moore z Karoliny poprowadził 50 Anglików i 1000 Apalachicolas i innych Creek w ataku na misje Apalachee. Niektóre wsie poddały się bez walki, inne zostały zniszczone. Moore wrócił do Karoliny z 1300 Apalachów, którzy się poddali, a kolejnym 1000 wzięto jako niewolników. W połowie 1704 roku kolejny duży najazd na Creek zdobył więcej misji i dużą liczbę Apalachów. W obu nalotach misjonarze i chrześcijańscy Indianie byli torturowani i mordowani, czasami obdzierając ich ze skóry. Te naloty stały się znane jako masakra Apalachee. Kiedy pogłoski o trzecim najeździe dotarły do ​​Hiszpanów w San Luis de Talimali, postanowili opuścić prowincję.Około 600 ocalałych z najazdów Moore'a Apalachee osiedliło się w pobliżu New Windsor w Południowej Karolinie. Po wojnie w Yamasee zespół New Windsor dołączył do Lower Creek i wielu wróciło na Florydę. Kiedy Hiszpanie opuścili prowincję Apalachee w 1704 roku, około 800 ocalałych Indian, w tym Apalachees, Chatots i Yemasee, uciekło na zachód do Pensacola, wraz z wieloma innymi hiszpański w woj. Niezadowoleni z warunków w Pensacola większość Apalachów przeniosła się dalej na zachód, do kontrolowanej przez Francuzów Mobile. Natknęli się na epidemię żółtej gorączki w mieście i stracili więcej ludzi. Później niektórzy Apalaczowie przenieśli się nad rzekę Czerwoną w dzisiejszej Luizjanie, podczas gdy inni wrócili w okolice Pensacola, do wioski o nazwie Nuestra Señora de la Soledad y San Luís. Kilku Apalachów z okolic Pensacola powróciło do prowincji Apalachee około 1718 roku,osiedlenie się w pobliżu fortu, który Hiszpanie właśnie zbudowali w St. Marks na Florydzie. Wielu Apalachów z wioski Ivitachuco przeniosło się do miejsca zwanego Abosaya w pobliżu ufortyfikowanego hiszpańskiego rancza w dzisiejszym hrabstwie Alachua na Florydzie. Pod koniec 1705 r. zaatakowano pozostałe misje i rancza w okolicy, a Abosaya była oblegana przez 20 dni. Apalacheowie z Abosaya przenieśli się do nowej lokalizacji na południe od St. Augustine, ale w ciągu roku większość z nich zginęła podczas najazdów. Zespół Red River zintegrował się z innymi grupami indyjskimi, a wielu ostatecznie udało się na zachód wraz z Creeks, choć inni pozostali, a ich potomkowie nadal mieszkają w Rapides Parish w Luizjanie. Kiedy Floryda została przeniesiona do Wielkiej Brytanii w 1763 roku, kilka rodzin Apalachee z misji San Joseph de Escambe,następnie mieszkając w sąsiedztwie hiszpańskiego presidio Pensacola w społeczności składającej się ze 120 Indian Apalachee i Yamasee, zostali przeniesieni do Veracruz w Meksyku. Osiemdziesięciu siedmiu Indian mieszkających w pobliżu St. Augustine, z których niektórzy mogli być potomkami Apalachees, zostało zabranych do Guanabacoa na Kubie.

Współcześni potomkowie

W latach po zakupie Luizjany przez Stany Zjednoczone Apalachowie w Luizjanie stanęli w obliczu ingerencji osadników i dyskryminacji jako mniejszości niebiałej, szczególnie dotkliwej po zakończeniu wojny secesyjnej. Zgodnie z obowiązującymi w stanie binarnym prawem segregacji rasowej pod koniec XIX i na początku XX wieku, zostali sklasyfikowani jako „kolorowi” lub „czarni”. Parafia Rapides. Niektórzy nadal mieszkają w Chopinie w Luizjanie, na wzgórzach Lasu Narodowego Kisatchie. W 1997 r. rozpoczęli proces ubiegania się o uznanie federalne, ale przestali zabiegać o uznanie. Ponieważ stali się bardziej publiczni, zostali zaproszeni do konsultacji z Florydą w sprawie odbudowy Mission San Luis,zapraszany na pow-wows i zapraszany do opowiadania historii Apalachee podczas specjalnych wydarzeń. Od 2017 roku mieli dwóch współszefów, Arthura i TJ Bennetta, synów byłego szefa Gilmera Bennetta.

Zobacz też

Anhaica Kultura Leon-Jefferson Języki muskogejskie Lista miejsc i ludów odwiedzonych przez ekspedycję Hernando de Soto Wojenna lista ludów indiańskich w Stanach Zjednoczonych

Uwagi

Bibliografia

Brown, Robin C. (1994). First People na Florydzie, Sarasota, Floryda: Pineapple Press, Inc. ISBN 1-56164-032-8 Bushnell, Amy. (1978). „«Ta demoniczna gra»: kampania na rzecz powstrzymania indyjskiej gry Pelota w hiszpańskiej Ameryce, 1675–1684”. Ameryki 35(1):1-19. Przedruk w David Hurst Thomas. (1991). Misje hiszpańskiej Florydy. Spanish Borderlands Sourcebooks 23. Nowy Jork: Garland Publishing. ISBN 0-8240-2098-7 Podręcznik Indian amerykańskich, wyd. FW Hodge, Waszyngton, DC: GPO, 1907 Milanich, Jerald T. (2006). Praca na polach Pana: Misje Hiszpańskie i Indianie Południowo-Wschodni. Wydawnictwo Uniwersytetu Florydy. ISBN 0-8130-2966-X Raeke, Richard - "The Apalachee Trail", St. Petersburg Times, 20 lipca 2003 Ricky, Donald B. (2001). Encyklopedia Indian Gruzji. Dystrybutor książek indiańskich. ISBN 0403097452.Jessica E. Saraceni, "Apalachee Surface in Louisiana", Archeology, 29 lipca 1997 Schneider, Paul (2006). Brutal Journey: Cabeza de Vaca i epicka historia pierwszego przekroczenia Ameryki Północnej. Henryka Holta. ISBN 0-8050-6835-X

Zewnętrzne linki

„Apalache”, lekcje na Florydzie, University of South Florida Archaeological State Park Lake Jackson Mounds – oficjalna strona „Apalachee”, Regional Folklife, Northern State University of Louisiana

Original article in language