Głównodowodzący

Article

February 8, 2023

Naczelny wódz lub naczelny dowódca to osoba, która sprawuje najwyższe dowództwo nad całością lub znaczną częścią sił zbrojnych danego narodu lub, czasami, kilku narodów sprzymierzonych. W większości krajów stanowisko to sprawuje głowa państwa lub szef rządu za pośrednictwem ministra obrony itp., wzmacniając w ten sposób przekonanie, że to władza cywilna i polityczna dowodzi siłami zbrojnymi. Termin ten został po raz pierwszy użyty przez Karola I z Anglii w 1639 roku.

Naczelni dowódcy według kraju

W Argentynie

W Argentynie Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych jest Prezydentem Narodu Argentyńskiego. Do końca rewolucji argentyńskiej w 1973 roku szef każdej z sił zbrojnych, Armii, Marynarki i Sił Powietrznych pełnił funkcję głównodowodzącego. Podczas III peronizmu (1973-1976) został mianowany dowódcą generalnym. W Procesie Reorganizacji Narodowej (1976-1983) szefem poszczególnych sił zbrojnych był dowódca sił, a także członek junty wojskowej. W 1983 roku zniknął głównodowodzący w każdej z sił, a szef Sztabu Generalnego objął najwyższe kierownictwo[1].

W Chile

W Siłach Zbrojnych Chile jest to nazwisko starszego oficera generalnego w każdym oddziale, który sprawuje nad nim najwyższe dowództwo. Są trzy, mianowane przez Prezydenta RP: W Armii, Marynarce Wojennej i Siłach Powietrznych. W chilijskich Siłach Bezpieczeństwa i Porządku Publicznego najwyżsi urzędnicy mają różne imiona: w Carabineros nazywany jest dyrektorem generalnym; w Żandarmerii, dyrektor krajowy.

W Kolumbii

Naczelnym Dowódcą Sił Zbrojnych i Policji Narodowej jest Prezydent Republiki Iván Duque Márquez.

Na Kubie

Struktura przywództwa Rewolucyjnych Sił Zbrojnych Kuby zaczyna się od dyrektywnej roli głównodowodzącego. Funkcję tę sprawował od czasów Armii Rebeliantów do 24 lutego 2008 r. Fidela Castro. Miguel Díaz-Canel sprawuje obecnie tę funkcję po tym, jak został mianowany prezydentem Kuby 19 kwietnia 2018 r.

W Ekwadorze

Najwyższym organem cywilnym Sił Zbrojnych Ekwadoru jest Prezydent Republiki Guillermo Lasso, zgodnie z Konstytucją [2] i Ustawą o Obronie [3]

W Hiszpanii

Stanowisko to otrzymuje w Hiszpanii imię Generalnego Kapitana Armii, Marynarki Wojennej i Sił Powietrznych i pełnione jest przez króla Filipa VI. Zgodnie z artykułem 62 hiszpańskiej konstytucji, król ma prawo do „najwyższego dowództwa sił zbrojnych” [4]. Artykuł 2 ustawy 39/2007 z 19 listopada o karierze wojskowej reguluje zadania wojskowe king: „Król pełni funkcję wojskową kapitana generalnego Armii, Marynarki Wojennej i Sił Powietrznych, najwyższy stopień wojskowy, który odpowiada wyłącznie jemu jako najwyższemu dowództwu Sił Zbrojnych” [5] Odnośnie sposobu ćwiczenia stanowisko, art. 97 Konstytucji stanowi, że: „Rząd kieruje polityką wewnętrzną i zagraniczną, administracją cywilną i wojskową oraz obroną państwa”,a art. 64 stanowi, że „Akty Króla są kontrasygnowane przez Prezesa Rządu i, w stosownych przypadkach, przez właściwych ministrów” [4]

W Stanach Zjednoczonych

W Stanach Zjednoczonych stopień ten sprawuje również Prezydent RP, które od 20 stycznia 2021 r. piastuje Joe Biden.

W Gwatemali

W Gwatemali Prezydent Republiki Alejandro Giammattei jest generalnym dowódcą armii gwatemalskiej i najwyższym rangą oficerem w Narodowej Policji Cywilnej.

W Meksyku

Z kolei w Meksyku prezydent Republiki jest naczelnym dowódcą Sił Zbrojnych Meksyku, składających się z Armii Meksyku, Marynarki Wojennej Meksyku i Sił Powietrznych Meksyku.

W Peru

W Peru prezydent republiki jest z kolei najwyższym szefem Zbrojnych Sił Zbrojnych i Policyjnych.

w urugwaju

We Wschodniej Republice Urugwaju Prezydent Republiki Luis Lacalle Pou kieruje zwierzchnictwem nad wszystkimi Siłami Zbrojnymi Urugwaju [6].

W Wenezueli

Dowódcą naczelnym Boliwariańskich Narodowych Sił Zbrojnych jest prezydent Boliwariańskiej Republiki Wenezueli, Nicolás Maduro.

W Niemczech

Najciekawszy jest przypadek Niemiec, gdyż w czasie pokoju tytuł naczelnego wodza należy do ministra obrony. W czasie wojny tytuł przechodzi w ręce kanclerza federalnego Niemiec, szefa rządu.

W Nikaragui

W przypadku Nikaragui to Prezydent Republiki sprawuje tytuł Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i Naczelnego Dowódcy Sił Porządku i Bezpieczeństwa Publicznego.

Zobacz też

Dowódca (wojskowy) Generalissimo Dai-gensui Naczelny Dowódca Sił Sojuszniczych Naczelny Dowódca Sił Sprzymierzonych

Bibliografia

Original article in Spanish language