Pomidory

Article

February 8, 2023

Pomidor (Solanum lycopersicum L.) to gatunek rośliny zielnej z rodzaju Solanum z rodziny Solanaceae, pochodzącej z północno-zachodniej Ameryki Południowej, powszechnie uprawianej ze względu na owoce. Termin ten oznacza również ten mięsisty owoc. Pomidor jest spożywany jako warzywo owocowe, surowe lub gotowane. Stała się niezbędnym elementem gastronomii w wielu krajach, a zwłaszcza w basenie Morza Śródziemnego. Gatunek posiada kilka odmian botanicznych, w tym „pomidora cherry” oraz kilka tysięcy odmian uprawnych (odmiany identyfikowane nazwami lub znakami towarowymi). Roślina jest uprawiana w polu lub pod osłonami przez rolników i ogrodników na prawie wszystkich szerokościach geograficznych, na powierzchni około trzech milionów hektarów. Pomidor dał początek dużemu przemysłowi przetwórczemu do produkcji koncentratu, sosu pomidorowego, w szczególności sosu ketchup, soku warzywnego i przetworów. Ma duże znaczenie gospodarcze, jest przedmiotem wielu badań naukowych. Uważana jest za roślinę modelową w genetyce. To dało początek pierwszej genetycznie zmodyfikowanej roślinie dopuszczonej do uprawy i skomercjalizowanej w Stanach Zjednoczonych w latach 90. XX wieku. Uważana jest za roślinę modelową w genetyce. To dało początek pierwszej genetycznie zmodyfikowanej roślinie dopuszczonej do uprawy i skomercjalizowanej w Stanach Zjednoczonych w latach 90. XX wieku. Uważana jest za roślinę modelową w genetyce. To dało początek pierwszej genetycznie zmodyfikowanej roślinie dopuszczonej do uprawy i skomercjalizowanej w Stanach Zjednoczonych w latach 90. XX wieku.

Etymologia

Żeński rzeczownik „pomidor” jest zapożyczeniem, najpierw za pośrednictwem hiszpańskiego pomidora, a następnie poprzez różne tłumaczenia, z nahuatl (języka rodziny uto-azteckiej) tomatl, który oznaczał owoc pomidora (Physalis ixocarpa). Jednak słowo w języku nahuatl xitoma(tl) (co oznacza „pępek”, a w meksykańskim hiszpańskim: jitomate) oznacza pomidora (Lycopersicon esculentum). Pierwsze poświadczenie słowa „pomidor” w języku francuskim pochodzi z 1598 r. w tłumaczeniu dzieła José de Acosta Historia natural y moral de las Indias autorstwa Roberta Regnaulda. „Pomidor” wszedł do słownika Akademii Francuskiej dopiero w 1835 roku, owoc długo nazywano jabłkiem miłości lub złotym jabłkiem. Nazwa pomidora pojawia się w „słowach bez granic” wymienionych przez Sergio Corrêa da Costa. Rzeczywiście występuje w wielu językach z małymi odmianami fonetyki i pisowni. Mamy więc w językach europejskich: tomato po angielsku, tomato po niemiecku, hiszpańsku, francusku i portugalsku, tomată po rumuńsku, tomat po duńsku, norwesku, szwedzku i estońsku, tomaat po niderlandzku, tomaquet po katalońsku, domate po turecku. Włoski pomodoro, polski pomidor i węgierski paradyzm. W języku rosyjskim określenia tomat (томат) i pomidor (помидор) są wymienne. Solanum lycopersicum, naukowe określenie „pomidora”, pochodzi od starożytnej greki λύκος, lúkos („wilk”) i łacińskiego persicum („brzoskwinia”): „wilcza brzoskwinia”. Rzeczywiście występuje w wielu językach z małymi odmianami fonetyki i pisowni. Mamy więc w językach europejskich: tomato po angielsku, tomato po niemiecku, hiszpańsku, francusku i portugalsku, tomată po rumuńsku, tomat po duńsku, norwesku, szwedzku i estońsku, tomaat po niderlandzku, tomaquet po katalońsku, domate po turecku. Włoski pomodoro, polski pomidor i węgierski paradyzm. W języku rosyjskim określenia tomat (томат) i pomidor (помидор) są wymienne. Solanum lycopersicum, naukowe określenie „pomidora”, pochodzi od starożytnej greki λύκος, lúkos („wilk”) i łacińskiego persicum („brzoskwinia”): „wilcza brzoskwinia”. Rzeczywiście występuje w wielu językach z małymi odmianami fonetyki i pisowni. Mamy więc w językach europejskich: tomato po angielsku, tomato po niemiecku, hiszpańsku, francusku i portugalsku, tomată po rumuńsku, tomat po duńsku, norwesku, szwedzku i estońsku, tomaat po niderlandzku, tomaquet po katalońsku, domate po turecku. Włoski pomodoro, polski pomidor i węgierski paradyzm. W języku rosyjskim określenia tomat (томат) i pomidor (помидор) są wymienne. Solanum lycopersicum, naukowe określenie „pomidora”, pochodzi od starożytnej greki λύκος, lúkos („wilk”) i łacińskiego persicum („brzoskwinia”): „wilcza brzoskwinia”. hiszpański, francuski i portugalski, tomată po rumuńsku, tomat po duńsku, norwesku, szwedzku i estońsku, tomaat po holendersku, tomaquet po katalońsku, domate po turecku, z godnymi uwagi wyjątkami włoskiego pomodoro, polskiego pomidora i węgierskiego paradyzmu. W języku rosyjskim określenia tomat (томат) i pomidor (помидор) są wymienne. Solanum lycopersicum, naukowe określenie „pomidora”, pochodzi od starożytnej greki λύκος, lúkos („wilk”) i łacińskiego persicum („brzoskwinia”): „wilcza brzoskwinia”. hiszpański, francuski i portugalski, tomată po rumuńsku, tomat po duńsku, norwesku, szwedzku i estońsku, tomaat po holendersku, tomaquet po katalońsku, domate po turecku, z godnymi uwagi wyjątkami włoskiego pomodoro, polskiego pomidora i węgierskiego paradyzmu. W języku rosyjskim określenia tomat (томат) i pomidor (помидор) są wymienne. Solanum lycopersicum, naukowe określenie „pomidora”, pochodzi od starożytnej greki λύκος, lúkos („wilk”) i łacińskiego persicum („brzoskwinia”): „wilcza brzoskwinia”.

Botaniczny

Opis

Aparat wegetatywny

Pomidor to roślina zielna wrażliwa na zimno, wieloletnia w gorącym klimacie, zazwyczaj jednoroczna. Jest to roślina o nieokreślonym wzroście, ale istnieją odmiany o zdeterminowanym wzroście, to znaczy, których funkcja wegetatywna na każdej łodydze ustaje wcześnie, ponieważ łodyga kończy się bukietem kwiatowym. W nieokreślonych odmianach każdy bukiet kwiatowy jest oddzielony trzema liśćmi, a roślina może rosnąć w nieskończoność. W odmianach o wyraźnym pokroju kwiatostany są oddzielone dwoma liśćmi, a następnie liściem, zanim znajdą się w końcowej pozycji na łodydze. Roślina kontynuuje wtedy swój wzrost nie na głównej łodydze, ale na pędach wtórnych, które rosną w kątach liści ("przyssawki") również w określony sposób. Jego wyprostowany pokrój na początku wzrostu opada lub częściowo opada, gdy łodygi rosną i rozgałęziają się, wymagając podpór w zależności od rodzaju uprawy. Jego system korzeniowy jest typu obrotowego z tendencją do fascykulacji. Bardzo gęsty i rozgałęziony na pierwszych trzydziestu centymetrach, może osiągnąć głębokość jednego metra. Łodyga kanciasta, gruba w międzywęźlach, owłosione. Konsystencja zielna na początku wzrostu, z wiekiem staje się nieco zdrewniała. Wzrost łodygi, początkowo monopodialny, staje się sympodialny po 4 lub 5 liściach, to znaczy, że pąki pachowe dają początek kolejnym rozgałęzianiom, podczas gdy pąki końcowe wytwarzają kwiaty lub zanikają. Gałęzie z pąków pachowych wytwarzają liście na każdym węźle, a także kończą się kwiatostanem. Łodyga i liście mają dwa rodzaje włosków: proste lub gruczołowe, przy czym te ostatnie zawierają olejek eteryczny, który nadaje roślinie charakterystyczny zapach. Liście, naprzemiennie, o długości od 10 do 25 cm, są złożone, nieparzysto-pierzaste i zawierają od 5 do 7 listków z bardzo wciętymi płatami. Krawędź ostrza jest ząbkowana. Stare liście tracą moc fotosyntezy, a nawet stają się szkodliwe dla rośliny, powodując zahamowanie wzrostu owoców. Profesjonaliści przycinają je, co wymaga dużego nakładu siły roboczej, ponieważ czynność tę trzeba powtarzać co tydzień (liście nad owocami do zbioru). Łodyga i liście mają dwa rodzaje włosków: proste lub gruczołowe, przy czym te ostatnie zawierają olejek eteryczny, który nadaje roślinie charakterystyczny zapach. Liście, naprzemiennie, o długości od 10 do 25 cm, są złożone, nieparzysto-pierzaste i zawierają od 5 do 7 listków z bardzo wciętymi płatami. Krawędź ostrza jest ząbkowana. Stare liście tracą moc fotosyntezy, a nawet stają się szkodliwe dla rośliny, powodując zahamowanie wzrostu owoców. Profesjonaliści przycinają je, co wymaga dużego nakładu siły roboczej, ponieważ czynność tę trzeba powtarzać co tydzień (liście nad owocami do zbioru). Łodyga i liście mają dwa rodzaje włosków: proste lub gruczołowe, przy czym te ostatnie zawierają olejek eteryczny, który nadaje roślinie charakterystyczny zapach. Liście, naprzemiennie, o długości od 10 do 25 cm, są złożone, nieparzysto-pierzaste i zawierają od 5 do 7 listków z bardzo wciętymi płatami. Krawędź ostrza jest ząbkowana. Stare liście tracą moc fotosyntezy, a nawet stają się szkodliwe dla rośliny, powodując zahamowanie wzrostu owoców. Profesjonaliści przycinają je, co wymaga dużego nakładu siły roboczej, ponieważ czynność tę trzeba powtarzać co tydzień (liście nad owocami do zbioru). 10 do 25 cm długości, są złożone, nieparzysto-pierzaste i zawierają od 5 do 7 listków z bardzo wciętymi płatami. Krawędź ostrza jest ząbkowana. Stare liście tracą moc fotosyntezy, a nawet stają się szkodliwe dla rośliny, powodując zahamowanie wzrostu owoców. Profesjonaliści przycinają je, co wymaga dużego nakładu siły roboczej, ponieważ czynność tę trzeba powtarzać co tydzień (liście nad owocami do zbioru). 10 do 25 cm długości, są złożone, nieparzysto-pierzaste i zawierają od 5 do 7 listków z bardzo wciętymi płatami. Krawędź ostrza jest ząbkowana. Stare liście tracą moc fotosyntezy, a nawet stają się szkodliwe dla rośliny, powodując zahamowanie wzrostu owoców. Profesjonaliści przycinają je, co wymaga dużego nakładu siły roboczej, ponieważ czynność tę trzeba powtarzać co tydzień (liście nad owocami do zbioru).

układ rozrodczy

Kwiaty kwitną od wiosny do lata (od końca maja do września na półkuli północnej, a na półkuli południowej od końca listopada do marca). Łączą się one w cymesy, kwiatostany określonego typu, natomiast w pomidorze merystem kwiatostanu nie kończy się na kwiatku iw rzeczywistości utrzymuje jego nieokreśloność. Kwiat pomidora jest aktynomorficzny z symetrią pentameryczną. Kielich ma pięć zielonych działek. Kielich ten jest trwały po zapłodnieniu i pozostaje na wierzchołku owocu. Korona ma pięć jasnożółtych płatków, połączonych u podstawy, często odwróconych do tyłu i tworzących pięcioramienną gwiazdę. Androecium ma pięć pręcików z rozejściem bocznym. Wydłużone pylniki tworzą ciasny stożek wokół słupka. Składa się z dwóch połączonych słupków, tworzenie górnego dwuokularowego (dwukomórkowego) jajnika z łożyskiem centralnym. W niektórych odmianach jajnik jest wielokomorowy. Te mięsiste owoce to zwykle jagody dwukomórkowe, czasem trzy lub więcej, z bardzo dużą ilością nasion. Są bardzo zróżnicowane pod względem wielkości, kształtu i koloru. Ich wielkość waha się od kilku gramów (pomidor porzeczkowy, pomidor koktajlowy) do prawie dwóch kilogramów. Ich kształt jest na ogół kulisty, mniej lub bardziej spłaszczony, mniej lub bardziej żebrowany, ale zdarzają się sercowate lub gruszkowate. Ich kolor, początkowo zielonkawy, po dojrzeniu na ogół zmienia się na czerwony, ale są białe, żółte, czarne, różowe, niebieskie, fioletowe, pomarańczowe i dwukolorowe. Szypułka owocu ma strefę odcinania, tak, że dojrzały owoc odrywa się, zachowując część szypułki, a także kielich. Odmiany wyselekcjonowane do uprawy pomidorów przemysłowych nie mają tego charakteru i pozwalają na zbiór owoców gołych. Przenoszą bezstawowy gen recesywny z gatunku dzikiego pomidora (Solanum chessmanii). Nasiona są małe (250 do 350 nasion na gram) i owłosione; jego kiełkowanie jest epigealne. Po stadium liścienia roślina wytwarza od 7 do 14 złożonych liści przed kwitnieniem. Nasiona są małe (250 do 350 nasion na gram) i owłosione; jego kiełkowanie jest epigealne. Po stadium liścienia roślina wytwarza od 7 do 14 złożonych liści przed kwitnieniem. Nasiona są małe (250 do 350 nasion na gram) i owłosione; jego kiełkowanie jest epigealne. Po stadium liścienia roślina wytwarza od 7 do 14 złożonych liści przed kwitnieniem.

Terminologia

Terminy używane do opisu pomidora odnoszą się do: jego koloru: białego, żółtego, czarnego, pomarańczowego, różowego, czerwonego, zielonego, fioletowego, fioletowego, w paski; wygląd: wydłużony, sercowaty, żebrowany, skupiony, podłużny, mały, duży, bardzo duży; miąższ: gęsty, miękki, jędrny, pachnący, gruboskórny, rustykalny; jego cechy produkcyjne: pokrój (określony, nieokreślony, zwarty), wczesny rozwój (wczesny, późny), produktywność (niska, średnia, wysoka), regularność (owoce jednorodne, niejednorodne), odporność (na choroby, szkodniki), tolerancja (na wilgoć klimatu, do ogrzania).

Fizjologia

Pomidor uprawny ma kwitnienie obojętne na fotoperiodyzm (roślina z dniami obojętnymi), co pozwoliło na przystosowanie go do różnych szerokości geograficznych. Dzięki hermafrodytycznym kwiatom jest samopłodna i głównie autogamiczna. Wynika to z morfologii kwiatu, styl rzeczywiście jest umieszczony w rurce utworzonej przez pręciki, a znamiona na ogół nie pojawiają się na zewnątrz. To mocno ogranicza zapylenie krzyżowe, nie zabraniając go całkowicie. Zapylanie wymaga jednak interwencji czynnika zewnętrznego, wiatru, niektórych owadów, takich jak trzmiele, a nawet wibratora zdolnego do wibrowania pylników i uwalniania pyłku. W pomidorach fotosynteza jest typu „C3”, czyli w pierwszym etapie wytwarza węglowodany z trzema atomami węgla.

Klasyfikacja

Pomidor, którego przynależność do rodziny Solanaceae została uznana przez renesansowych botaników, został naukowo sklasyfikowany przez Linneusza w 1753 r. w rodzaju Solanum pod naukową nazwą Solanum lycopersicum. Francuski botanik Joseph Pitton de Tournefort umieścił wielkoowocowego pomidora w rodzaju Lycopersicon, który formalnie opisał w 1694 roku w swoich Institutiones rei herbariae. W 1768 r. Philip Miller, uznając, że pomidory znacznie różnią się od innych gatunków rodzaju Solanum, takich jak ziemniaki i bakłażany, zaklasyfikował go do tego rodzaju i nazwał Lycopersicon esculentum Mill. Niektórzy autorzy podjęli specyficzny epitet Linneusza i nazwali go Lycopersicon lycopersicum ([L.] H. Karsten, opublikowany przez Gustava Hermanna Karstena w 1882 r.). Jeśli ta nazwa jest nadal używana w międzynarodowych przepisach fitosanitarnych, większość autorów uważa, że ​​różnica w terminacji nie jest brana pod uwagę, a Lycopersicon lycopersicum jest tautonimem, co jest zabronione przez Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej. Nazwa Lycopersicon esculentum Mill. jest obecnie nomen conservandum. Od tego czasu kladystyka, oparta na nowoczesnych technikach biologii molekularnej, doprowadziła do ponownego włączenia pomidora do rodzaju Solanum, w tym samym kladu co ziemniak (Solanum tuberosum), co dowodziło racji Linneusza. Gatunki poprzednio związane z rodzajem Lycopersicon są obecnie zgrupowane w podrodzaju Potatoe, sekcja Petota, podsekcja Lycopersicon rodzaju Solanum. Obecna nazwa to więc Solanum lycopersicum,

Synonimy

Lista synonimów Solanum lycopersicum : Solanum lycopersicum L. 1753 ; Lycopersicon esculentum Młyn. 1768; Lycopersicon pomumamoris Moench 1794; Lycopersicon lycopersicum H.Karsten 1882.

Odmiany botaniczne

Gatunek Solanum lycopersicum występuje w kilku odmianach botanicznych, w tym: Solanum lycopersicum var. esculentum o dużych owocach, to pomidor uprawny, z którego wywodzą się prawie wszystkie odmiany (odmiany) występujące na rynku; Solanum lycopersicum var. Cerasiforme, pomidor koktajlowy, jest jedyną dziką formą tego rodzaju występującą również poza Ameryką Południową (Rick, 1986). Znany we francuskich Indiach Zachodnich i Gujanie jako pomidor. Jest prawdopodobne, że uprawiany pomidor został udomowiony z tej dzikiej formy.

Inne gatunki

Oprócz Solanum lycopersicum rodzaj Solanum obejmuje dziewięć (według niektórych autorów do piętnastu) innych gatunków pomidora sklasyfikowanych w sekcji Lycopersicum. Wcześniej zgrupowane w rodzaju Lycopersicon, gatunki te pochodzą głównie z andyjskich regionów północno-zachodniej Ameryki Południowej, od Ekwadoru po północne Chile, a dwa, Solanum chmielewski i Solanum galapagense, są endemiczne dla Wysp Galapagos. Te dzikie pomidory, głównie z zielonymi lub czarnymi owocami, nie są jadalne, z wyjątkiem Solanum pennellii, pomidora porzeczkowego, z bardzo małymi czerwonymi owocami, które są podstawą prawdziwego ketchupu.[ref. konieczne] Wszystkie te gatunki są diploidalne i mają taką samą liczbę chromosomów (2n 24), jak pomidor uprawny. Nie zostały udomowione, ale stanowią bardzo użyteczną rezerwę zmienności dla poprawy pomidora domowego. Kilka z nich może łatwo hybrydyzować z Solanum lycopersicum pod warunkiem, że ten ostatni zostanie wzięty jako samica. W przypadku niektórych gatunków, takich jak Solanum peruvianum i Solanum chilense, krzyżowanie wymaga użycia hodowli niedojrzałych zarodków.

Ewolucje i badania

„Ulepszanie” pomidora rozpoczęło się wraz z udomowieniem gatunku przez starożytnych Meksykanów. Dziś pomidor jest jednym z najbardziej znanych gatunków w agronomii. Służy jako model genetyczny dla wielu roślin i nadal jest przedmiotem licznych badań, zarówno w strefie umiarkowanej, jak iw tropikach: w tropikach badania koncentrują się głównie na adaptacji do klimatu i odporności na więdnięcie bakterii i nicienie; w strefie umiarkowanej prowadzone badania mają decydujący wpływ na programy tropikalne; dotyczy to w szczególności hodowli pod kątem odporności na choroby i poprawy przystosowania do rui; w dziedzinie biologii molekularnej uzyskano ważne wyniki, w szczególności przez zespoły amerykańskie (Cornell University) i francuskie (INRA). ziemniaki: ziemniak i pomidor są psiankowate, naukowcy wpadli na pomysł, aby je skrzyżować, uzyskując w ten sposób na tej samej roślinie pomidory w powietrzu i ziemniaki w podłożu.

Poziom cukru

Pomidor Solanum pennellii (dawniej Lycopersicon pennellii) wytwarza naturalnie słodki owoc. To podstawa prawdziwego ketchupu. Ta osobliwość wynika ze specyficznego enzymu – inwertazy – obecnego w wielu owocach i kwiatach, ale szczególnie skutecznego w tym pomidorze. To odkrycie, upublicznione przez izraelsko-amerykańsko-niemiecki zespół kierowany przez Dani Zamira z Uniwersytetu Jerozolimskiego w Rehovot, wynika z ich badań nad liniami izogenicznymi [ref. niezbędny]. Badania te doprowadziły do ​​powstania odmiany 'Tomaccio'.

Genetyka koloru

(w przypadku genów recesywnych odpowiedni kolor to kolor homozygot).

transgeniczne pomidory

Marka pomidora „Flavr Savr” lub „McGregor” to genetycznie zmodyfikowana roślina opracowana przez amerykańską firmę Calgene, wykorzystująca technikę antysensownego RNA w celu przedłużenia żywotności owoców po zbiorze, a tym samym „jakości” pomidora do świeżego spożycia. U tego pomidora udało się zmniejszyć ekspresję genu odpowiedzialnego za produkcję poligalakturonazy, enzymu odpowiedzialnego za degradację ścian komórkowych w fazie dojrzewania. Po dokonaniu oceny ryzyka i spełnieniu wszystkich niezbędnych warunków, FDA (Agencja ds. Żywności i Leków, Stany Zjednoczone) zatwierdziła w 1994 roku sprzedaż pomidora FlavrSavr, który w ten sposób stał się pierwszym produktem pochodzącym z uprawa transgeniczna dopuszczona do spożycia przez ludzi. Inne odmiany transgeniczne również otrzymały pozwolenie na dopuszczenie do obrotu w Stanach Zjednoczonych, w szczególności pomidor Bt (linia pomidora Bt 5345), który otrzymał gen Cry1Ac z Bacillus thuringiensis, który nadaje mu odporność na owady z rzędu Lepidoptera. Komercjalizacja tych odmian była krótkotrwała, ale badacze nadal pracują w różnych kierunkach, jak np. „fioletowy pomidor” stworzony przez John Innes Center w Wielkiej Brytanii, którego wysokie stężenie antocyjanów, odpowiedzialnych za fioletowy kolor owoc, pochodzi z genów przeniesionych z lwiej paszczy lub odpornego na sól pomidora stworzonego z odmiany „Moneymaker”, która otrzymała gen AtNHX1 z Arabidopsis thaliana. inne odmiany transgeniczne również otrzymały pozwolenie na dopuszczenie do obrotu w Stanach Zjednoczonych, w szczególności pomidor Bt (linia pomidora Bt 5345), który otrzymał gen Cry1Ac z Bacillus thuringiensis, który nadaje mu odporność na owady z rzędu Lepidoptera. Komercjalizacja tych odmian była krótkotrwała, ale badacze nadal pracują w różnych kierunkach, jak np. „fioletowy pomidor” stworzony przez John Innes Center w Wielkiej Brytanii, którego wysokie stężenie antocyjanów, odpowiedzialnych za fioletowy kolor owoc, pochodzi z genów przeniesionych z lwiej paszczy lub odpornego na sól pomidora stworzonego z odmiany „Moneymaker”, która otrzymała gen AtNHX1 z Arabidopsis thaliana. inne odmiany transgeniczne również otrzymały pozwolenie na dopuszczenie do obrotu w Stanach Zjednoczonych, w szczególności pomidor Bt (linia pomidora Bt 5345), który otrzymał gen Cry1Ac z Bacillus thuringiensis, który nadaje mu odporność na owady z rzędu Lepidoptera. Komercjalizacja tych odmian była krótkotrwała, ale badacze nadal pracują w różnych kierunkach, jak np. „fioletowy pomidor” stworzony przez John Innes Center w Wielkiej Brytanii, którego wysokie stężenie antocyjanów, odpowiedzialnych za fioletowy kolor owoc, pochodzi z genów przeniesionych z lwiej paszczy lub odpornego na sól pomidora stworzonego z odmiany „Moneymaker”, która otrzymała gen AtNHX1 z Arabidopsis thaliana. w szczególności pomidor Bt (linia pomidora Bt 5345), który otrzymał gen Cry1Ac z Bacillus thuringiensis, który nadaje mu odporność na owady z rzędu Lepidoptera. Komercjalizacja tych odmian była krótkotrwała, ale badacze nadal pracują w różnych kierunkach, jak np. „fioletowy pomidor” stworzony przez John Innes Center w Wielkiej Brytanii, którego wysokie stężenie antocyjanów, odpowiedzialnych za fioletowy kolor owoc, pochodzi z genów przeniesionych z lwiej paszczy lub odpornego na sól pomidora stworzonego z odmiany „Moneymaker”, która otrzymała gen AtNHX1 z Arabidopsis thaliana. w szczególności pomidor Bt (linia pomidora Bt 5345), który otrzymał gen Cry1Ac z Bacillus thuringiensis, który nadaje mu odporność na owady z rzędu Lepidoptera. Komercjalizacja tych odmian była krótkotrwała, ale badacze nadal pracują w różnych kierunkach, jak np. „fioletowy pomidor” stworzony przez John Innes Center w Wielkiej Brytanii, którego wysokie stężenie antocyjanów, odpowiedzialnych za fioletowy kolor owoc, pochodzi z genów przeniesionych z lwiej paszczy lub odpornego na sól pomidora stworzonego z odmiany „Moneymaker”, która otrzymała gen AtNHX1 z Arabidopsis thaliana.

Sekwencjonowanie genomu

Międzynarodowe Konsorcjum Genomu Pomidora (TGC), uruchomione w 2003 r. i skupiające 14 krajów i ponad 300 naukowców, zakończyło w maju 2012 r. sekwencjonowanie genomów pomidora uprawnego (Solanum lycopersicum) i jego dzikiego przodka (Solanum pimpinellifolium). Postęp ten umożliwi przyspieszenie badań, w szczególności nad ulepszaniem odmian pomidorów. Znajomość pełnej sekwencji genomu pomidora otwiera nowe perspektywy na poprawę właściwości odżywczych i sensorycznych oraz zwiększenie jego odporności na bioagresory i stresy środowiskowe. Wyniki opublikowano 31 maja 2012 w czasopiśmie Nature. Genom pomidora składa się z 12 par chromosomów (2n24). Jego wielkość szacuje się na 950 Mbp, kodując około 35 000 genów. Większość sekwencji genów, reprezentujących 220 Mbp, jest skoncentrowana w przylegających regionach euchromatycznych w dystalnych regionach każdego ramienia chromosomów. Międzynarodowy Projekt Sekwencjonowania Pomidorów sam w sobie jest częścią większego projektu, International Solanaceae Genome (SOL), obejmującego kilka gatunków Solanaceae. Podział zadań pomiędzy uczestniczące kraje przedstawiał się następująco:

Fabuła

Początki

Według najlepiej zachowanych danych kopalnych najstarszy przodek tej rośliny (zwany Physalis infinemundi) wyrósł na obszarze dzisiejszej Antarktydy, która była wówczas blisko Australii i Ameryki Południowej, licząca sobie ponad 50 milionów lat. Wskazują na to dwie skamieliny znalezione w Laguna del Hunco w Patagonii (Argentyna). Datowano je na 52,2 mln lat (wówczas superkontynent Gondwany zaczął się rozpadać). Pokazują spłaszczone sylwetki owoców typu „latarnia”, z mocno napompowanymi pięcioramiennymi kielichami, które wydają się być w stanie pełnić funkcję pływaka (być może do rozsiewania nasion po wodzie). Przywołują już współczesnych członków rodziny Solanaceae. Środowisko jest dziś ubogie i suche, ale w eocenie (od -56 milionów do -33, 9 milionów lat temu) było to obrzeże jeziora kalderowego, a klimat był bardziej tropikalny. To odkrycie rzuca światło na pochodzenie pomidora, dla którego wciąż brakowało danych na temat różnic filogenetycznych i molekularnych; jest starsza niż wcześniej sądzono, a mówi się, że Solanaceae zaczęły się różnicować przed ostatecznym pęknięciem Gondwany. Wszystkie współczesne pomidory wydają się pochodzić z przybrzeżnych regionów andyjskich północno-zachodniej Ameryki Południowej (Kolumbia, Wenezuela, Ekwador, Peru, północne Chile). Tylko w tych rejonach znaleziono spontaniczne rośliny różnych gatunków pradawnego rodzaju Lycopersicon, w tym Solanum lycopersicum cerasiforme, pomidora czereśniowego (obecnie rozpowszechnionego we wszystkich tropikalnych rejonach globu, ale po ostatnich wprowadzeniach). Pierwsze udomowienie wielkoowocowego pomidora miało miejsce prawdopodobnie w dzisiejszym Meksyku, gdzie hiszpańscy zdobywcy znaleźli go podczas podboju Tenochtitlán (Meksyk) przez Hernána Cortésa w 1519 roku. Prawdopodobnie nastąpiło to po udomowieniu Tomatillo (Physalis philadelphica). ), który był bardziej ceniony niż pomidor w czasach przedhiszpańskich, ale później jego uprawa została zmarginalizowana. Nie można jednak definitywnie wykluczyć hipotezy równoległego udomowienia w Peru. Bernardino de Sahagún w swojej General History of Things in New Spain donosi, że Aztekowie przygotowali sos łączący pomidory z pieprzem i pestkami dyni. Pierwsze udomowienie wielkoowocowego pomidora miało miejsce prawdopodobnie w dzisiejszym Meksyku, gdzie hiszpańscy zdobywcy znaleźli go podczas podboju Tenochtitlán (Meksyk) przez Hernána Cortésa w 1519 roku. Prawdopodobnie nastąpiło to po udomowieniu Tomatillo (Physalis philadelphica). ), który był bardziej ceniony niż pomidor w czasach przedhiszpańskich, ale później jego uprawa została zmarginalizowana. Nie można jednak definitywnie wykluczyć hipotezy równoległego udomowienia w Peru. Bernardino de Sahagún w swojej General History of Things in New Spain donosi, że Aztekowie przygotowali sos łączący pomidory z pieprzem i pestkami dyni. Pierwsze udomowienie wielkoowocowego pomidora miało miejsce prawdopodobnie w dzisiejszym Meksyku, gdzie hiszpańscy zdobywcy znaleźli go podczas podboju Tenochtitlán (Meksyk) przez Hernána Cortésa w 1519 roku. Prawdopodobnie nastąpiło to po udomowieniu Tomatillo (Physalis philadelphica). ), który był bardziej ceniony niż pomidor w czasach przedhiszpańskich, ale później jego uprawa została zmarginalizowana. Nie można jednak definitywnie wykluczyć hipotezy równoległego udomowienia w Peru. Bernardino de Sahagún w swojej General History of Things in New Spain donosi, że Aztekowie przygotowali sos łączący pomidory z pieprzem i pestkami dyni. znalazł hiszpańskich zdobywców podczas podboju Tenochtitlán (Meksyk) przez Hernána Cortésa w 1519 roku. To udomowienie prawdopodobnie nastąpiło po udomowieniu Tomatillo (Physalis philadelphica), który był bardziej ceniony niż pomidor w czasach przedhiszpańskich, ale jego kultura została później marginalizowany. Nie można jednak definitywnie wykluczyć hipotezy równoległego udomowienia w Peru. Bernardino de Sahagún w swojej General History of Things in New Spain donosi, że Aztekowie przygotowali sos łączący pomidory z pieprzem i pestkami dyni. znalazł hiszpańskich zdobywców podczas podboju Tenochtitlán (Meksyk) przez Hernána Cortésa w 1519 roku. To udomowienie prawdopodobnie nastąpiło po udomowieniu Tomatillo (Physalis philadelphica), który był bardziej ceniony niż pomidor w czasach przedhiszpańskich, ale jego kultura została później marginalizowany. Nie można jednak definitywnie wykluczyć hipotezy równoległego udomowienia w Peru. Bernardino de Sahagún w swojej General History of Things in New Spain donosi, że Aztekowie przygotowali sos łączący pomidory z pieprzem i pestkami dyni. ale jego kultura została następnie zmarginalizowana. Nie można jednak definitywnie wykluczyć hipotezy równoległego udomowienia w Peru. Bernardino de Sahagún w swojej General History of Things in New Spain donosi, że Aztekowie przygotowali sos łączący pomidory z pieprzem i pestkami dyni. ale jego kultura została następnie zmarginalizowana. Nie można jednak definitywnie wykluczyć hipotezy równoległego udomowienia w Peru. Bernardino de Sahagún w swojej General History of Things in New Spain donosi, że Aztekowie przygotowali sos łączący pomidory z pieprzem i pestkami dyni.

Dystrybucja w Europie i na świecie

Do Europy został sprowadzony na początku XVI wieku przez Hiszpanów, najpierw w Hiszpanii podobno w 1523 r., następnie w 1544 r. we Włoszech przez Neapol, następnie we władaniu korony hiszpańskiej. Roślina pochodząca z tej samej rodziny co belladonna, rodzima roślina w Europie znana ze swojej toksyczności, jej owoce nie były uważane przez „naukowców” za jadalne. Liście, łodygi i niedojrzałe owoce pomidora rzeczywiście zawierają toksyczne glukoalkaloidy typu solaniny i chakoniny, które mogą powodować zaburzenia trawienne i nerwowe, czasami nawet serca. Dojrzały owoc zawiera tylko jego ślady, ale ta ówczesna reputacja wyjaśnia początkową odporność, ponieważ gatunek jest używany głównie jako roślina ozdobna i jako owoc w medycynie. Pierwsza wzmianka o pomidorze w literaturze europejskiej pojawia się w pracy opublikowanej po raz pierwszy w 1544 roku, Comentarii, autorstwa Pietro Andrea Mattioli, botanika i włoskiego lekarza, który w rozdziale poświęconym mandragom podaje jego krótki opis i nazywa pomi d'oro (mala aurea), złote jabłko. Prawdopodobnie import do Europy odmiany o żółtych owocach wyjaśnia jej łacińską nazwę Malum aureum, która daje pomo d'oro, a następnie pomodoro. Jest uprawiany i spożywany w Hiszpanii prawdopodobnie od XVI wieku, ponieważ pojawia się w przepisach na gazpacho z początku XVII wieku. W północnej Europie, a zwłaszcza we Francji, początkowo uważano ją za roślinę ozdobną i nie uprawiano jej dla owoców aż do połowy XVIII wieku. Mogło wymagać poważnych niedoborów żywności, aby zmienić rejestr klasyfikacyjny i zostać uznany za jadalny. W Wielkiej Brytanii, John Gerard, angielski botanik i chirurg, po raz pierwszy wyhodował pomidora w latach 90. XVI w. Przedstawił roślinę, którą uważał za trującą, w tym owoc, w swoim zielniku The Herbball lub Generall History of Plants. Jego negatywny pogląd dominował w Wielkiej Brytanii i koloniach brytyjskich w Ameryce Północnej przez kolejne dwa stulecia. Wprowadzenie we Francji było powolne. Zaczęła od Prowansji. W 1600 r. Olivier de Serres, jeden z pierwszych francuskich agronomów, który uprawiał swoją domenę Pradel w Ardèche, zaliczył pomidora do roślin ozdobnych. Oto, co napisał w Le theatre d' rolnictwo i zarządzanie polami: „Jabłka miłości [pomidory], cudowności [Momordica balsamina] i złote [pomarańczowe tykwy] wymagają wspólnej gleby i zabiegów, jak również często są używane do przykrywania szafek i altan, wspinając się wesoło po górną, zszywaniem mocno do podpór. Różnorodność ich listowia sprawia, że ​​miejsce, w którym się zbierają, jest bardzo przyjemne: i przy dobrej wdzięku, piękne owoce, które te rośliny wydają, wiszące między ich gałęziami... Ich owoce nie nadają się do jedzenia: tylko są przydatne w medycynie , przyjemny w dotyku i pachnący” We Francji, pod koniec XVIII wieku, kulinarne walory owocu pomidora zostały podkreślone w Encyklopedii Diderota i d'Alemberta: „Dojrzały owoc pomidora jest pięknie czerwony , & zawiera delikatny, lekki i bardzo soczysty miąższ o pikantnym i bardzo przyjemnym kwaśnym smaku, gdy ten owoc jest gotowany w bulionie lub w różnych gulaszach. W ten sposób jest bardzo powszechnie spożywany w Hiszpanii i na naszych południowych prowincjach, gdzie nigdy nie zaobserwowano złych skutków. W 1760 r. katalog domu Andrieux-Vilmorin nadal klasyfikował pomidora jako roślinę ozdobną, pierwsze odmiany warzyw pojawiły się w wydaniu z 1778 r. oraz w Bon jardinier w 1785 r. Rozprzestrzenianie się pomidora we Francji przyspieszyło podczas rewolucji z powstanie Provençaux w Paryżu na Dzień Federacji w 1790 roku. Dwie restauracje prowadzone przez Marseillais, W spopularyzowaniu pomidora w stolicy pomogły Trois frères managedçaux i Bœuf à la mode. W Stanach Zjednoczonych prezydent Jefferson, który przebywał we Francji od 1784 do 1789 roku, był na początku XIX wieku propagandystą pomidora, który uprawiał w swojej posiadłości w Monticello w Wirginii i w 1806 roku wszedł na stół prezydencki.

Doskonalenie i badania

W 1914 w wyniku mutacji na Florydzie pojawiły się zdeterminowane rośliny. Ta cecha, która ułatwia mechanizację upraw i zbiorowe zbiory, jest wykorzystywana w wielu odmianach pomidora dla przemysłu. Nowa faza udomowienia rozpoczęła się w Stanach Zjednoczonych w latach 20. XX wieku dzięki pracom selekcyjnym i hybrydyzacyjnym prowadzonym zarówno przez instytucje publiczne, jak i firmy prywatne. Pierwsza hybryda F1 powstała w 1946 roku. Po wojnie sztafeta została przejęta w Europie, zwłaszcza we Francji pod egidą INRA. W Kalifornii Charles M. Rick, pionier badań nad genetyką pomidorów, założył Centrum Zasobów Genetyki Pomidora CM Rick na UC Davis, który jest bankiem genów pomidora i pokrewnych dzikich gatunków i który utrzymuje największą kolekcję nasion pomidora. W 1968 roku w Escalon, również w Kalifornii, powstał California Tomato Research Institute, specjalizujący się w badaniach nad przetwarzaniem pomidorów. W 1962 roku Hugh Hellmut Iltis, amerykański botanik znany z prac nad teosinte, przodkiem kukurydzy, odkrył podczas wyprawy do Peru nowy gatunek dzikiego pomidora, który oznaczył kodem 832. Gatunek ten, Solanum chmielewskii, następnie pozwoliło na wprowadzenie do przemysłowych odmian pomidorów genów, które w istotny sposób poprawiły wskaźnik rozpuszczalnej masy stałej, stanowiącej ważne kryterium przy produkcji przecierów pomidorowych. Od lat 80. XX wieku pomidor stał się tanim warzywem obecnym na straganach przez cały rok w krajach zachodnich. W 1994 r. wprowadzenie do obrotu w Stanach Zjednoczonych przez Calgene (przejętego w 1997 r. przez Monsanto) pomidora Flavr Savr, pierwszej rośliny transgenicznej dopuszczonej do obrotu. Odmiana ta, której owoce dłużej pozostają jędrne, została jednak wycofana z rynku w 1996 r., a jej niepowodzenie handlowe wynikało z jej słabych walorów smakowych i zbyt wysokiej ceny. W tym samym czasie w Wielkiej Brytanii firma Zeneca wprowadziła na rynek koncentrat z pomidorów GMO, który lokalnie odniósł duży sukces, choć charakter GMO produktu był wyraźnie widoczny. Marketing ustał w 1999 roku z powodu rosnącego sprzeciwu społecznego. W 2003,

Kultura

Uprawa pomidorów wykorzystuje różne techniki: uprawa na otwartym polu, pod lekkim zadaszeniem, w szklarniach, uprawa hydroponiczna itp. w ramach dwóch odrębnych sektorów: pomidory handlowe, do spożycia w stanie świeżym oraz przemysł do przetwórstwa (konserwy, mrożonki, dania gotowe itp.). Jest również szeroko uprawiana w prywatnych ogrodach warzywnych, co powoduje znaczną konsumpcję własną.

Uprawiane odmiany

Istnieje wiele odmian uprawnych Solanum lycopersicum. Wybór dokonywany przez mężczyzn faworyzował rośliny o dużych owocach. Istnieje jednak kilka kategorii pomidorów, w zależności od sposobu wzrostu rośliny - nieokreślony lub określony - a zwłaszcza ze względu na rodzaj owocu: odmiany o owocach płaskich i żebrowanych typu pomidor Marmande o dużej masie ponieważ może przekroczyć 1 kg; odmiany o zaokrąglonych owocach, których waga waha się od 100 do 300 gramów, dla których istnieją mieszańce, których owoce utrzymują się przez długi czas; odmiany o wydłużonych owocach z zaokrąglonym końcem typu Roma lub spiczastych typu Chico. Te ostatnie odmiany przeznaczone są dla przemysłu. Wszystkie posiadają specyficzny port, a ich owoce spełniają szereg kryteriów technologicznych związanych z ich przetwarzaniem. Niektóre z tych odmian nadają się do zbioru mechanicznego; odmiany o małych owocach: pomidorki koktajlowe, pomidory koktajlowe itp. Pomidor porzeczka należy do pokrewnego gatunku Solanum pimpinellifolium L. odmiany o zróżnicowaniu: kształt (gruszkowaty, sercowaty, rogaty itp.), barwa (czarny, żółty, pomarańczowy, zielony tygrysio, niebieski… ) i zróżnicowane w wyglądzie (cienka skórka, skórka brzoskwini, prążkowane…) W Europie niektóre regionalne uprawy pomidorów, często charakteryzujące się wykorzystaniem lokalnych odmian, zostały wyróżnione chronionymi nazwami. VS' ma to miejsce we Włoszech w przypadku pomidora Pachino (pomodoro di Pachino) i pomidora San Marzano (pomodoro San Marzano dell'Agro Sarnese-Nocerino), które są objęte znakiem IGP (chronione oznaczenie geograficzne). W Europejskiej Bazie Danych o Odmianach Nasion zarejestrowanych jest obecnie ponad 4000 odmian pomidorów. We Francji, z prawie 480 odmian zarejestrowanych w Oficjalnym Katalogu Gatunków i Odmian, prawie 300 to mieszańce F1, a ponad 175 z nich to odmiany stałe, które w zdecydowanej większości pojawiają się w załączniku listy odmian. wartość przeznaczona dla ogrodników-amatorów.

Kultury

Pomidor jest rośliną klimatu umiarkowanego ciepłego. Idealna temperatura wzrostu wynosi od 15°C (noc) do 25°C (dzień). Boi się mrozu i nie znosi temperatur poniżej +2°C. Jest rośliną heliofilną, wymaga przeciętnej higrometrii, czasem wkładu CO2 (pod szklarnią). Okres wegetacji jest dość długi: od siewu do pierwszego zbioru mija od pięciu do sześciu miesięcy. Duże znaczenie ma również długość dnia. W klimacie umiarkowanym pomidor będzie rósł lepiej i szybciej w lipcu (długość dnia od 17 do 18 godzin) niż we wrześniu, kiedy długość dnia się zmniejszy (długość dnia poniżej 12 godzin). Wyjaśnia to również, dlaczego uprawa pomidorów nie przystosowuje się dobrze w niektórych krajach, które mimo to mają sprzyjający klimat (na przykład w Indiach Zachodnich):

Uprawa polowa

Rozmnażanie odbywa się przez siew, operację, którą należy wykonać dość wcześnie, około lutego-marca, a zatem pod osłoną w klimacie umiarkowanym (w szklarni lub pod przeszkloną ramą). Uzyskane młode rośliny należy przesadzić między 15 kwietnia a 15 maja, jak tylko minie okres mrozów. Roślinę można przesadzać pod kątem (prawie poziomo wykonując zagięcie na palu) zakopując spód łodygi aż do pierwszych liści. Zagięcie pomaga spowolnić przepływ soku, a zakopanie podstawy stopy umożliwia rozwój większej liczby korzeni, co wzmocni roślinę i wyprodukuje więcej pomidorów. Konieczne jest ich obłożenie, z wyjątkiem odmian o wyraźnym wzroście, dla których przewidziano tylko ściółkowanie. Tradycyjnie praktykowane przycinanie polega na usunięciu odrostów i przykryciu głównej łodygi po czwartym lub piątym bukiecie. Dla tych, którzy chcą podjąć ryzyko uprawy pomidorów w środkowych górach (700 do 800 m) istnieje możliwość wcześniejszej produkcji. faza 1: pozostawić do krzewów (rozwinie się system korzeniowy); ta faza jest bardzo ważna: pozwala roślinie wyżywić wiele kępek, które powstaną wcześniej, faza 2: przycinanie, wybór 2 lub 3 najmocniejszych pędów, faza 3: klasyczne przycinanie 2 lub 3 pędów do ' w trzecim lub czwartym bukiecie, dzięki czemu można uzyskać od 6 do dziesięciu wcześniejszych bukietów, które mogą być odżywiane przez rozwinięty system korzeniowy. Jest to bardzo wymagająca kultura, wymagająca gleb głębokich i dobrze nawożonych oraz możliwości nawadnianie. Jest to roślina neutrofilowa.

Kultura bezglebowa

Pomidory produkowane przemysłowo są zazwyczaj uprawiane na powierzchni ziemi w kilkuhektarowych szklarniach lub tunelach na wełnie mineralnej i karmione całkowicie sztucznie mieszanką wody i nawozu. Uprawia się je w ten sam sposób w gorących regionach pustynnych, takich jak pustynia Negev w Izraelu, zastępując watę szklaną piaskiem. Pozwala to znacznie wydłużyć okres produkcji poprzez ogrzewanie szklarni zimą.

Zapylanie

W szklarni konieczne jest promowanie zbioru owoców, od którego zależy plon. Wymaga to dobrego zapylenia kwiatów, które uzyskuje się poprzez wibrowanie ich w celu promowania rozprzestrzeniania się pyłku. Można to zrobić różnymi metodami: wibratorami elektrycznymi, wymuszoną wentylacją, ale coraz częściej wykorzystujemy do tego celu hodowanego owada pomocniczego, trzmiela (Bombus terrestris). Wykazano, że trzmiele żerujące na kwiatach są bardziej efektywne (zapylanie wibracyjne) niż metody mechaniczne. Na około 2000 m2 szklarni potrzebny jest ul zawierający do 200 pracowników. Ta metoda wymusza ograniczenie stosowania insektycydów. W przypadku braku nawożenia, zawiązywanie owoców można również poprawić, traktując kwiaty hormonami (auksynami).

Zbiór

Dojrzałość pomidorów, podstawowe kryterium decydujące o terminie zbioru, ocenia się według koloru, skodyfikowano sześć etapów wzorcowych, które trwają dziesięć dni: biaława zieleń, różowy punkt, toczenie, róż, jasnoczerwony, ciemnoczerwony . W przypadku pomidorów przeznaczonych na rynek świeży zbiór jest zawsze ręczny. Ponieważ pomidor jest owocem przekwitania, zbiór odbywa się na ogół w niepełnym stadium dojrzałości, zwanym „punktem zwrotnym” (owoce nadal bardzo jędrne i bardzo słabo wybarwione). Ta operacja wymaga dużej siły roboczej. Pomidor przemysłowy jest zbierany w stanie dojrzałym (kiedy co najmniej 80% owoców jest czerwonych). Często jest zmechanizowany, zwłaszcza w krajach rozwiniętych (Europa, Stany Zjednoczone). Kombajny do pomidorów to samobieżne maszyny, które wykonują zbiór w jednym przejeździe, o przepustowości od 15 do 30 ton na godzinę. Stosowanie tych maszyn implikuje wybór odpowiednich odmian, które charakteryzują się zdeterminowanym wzrostem, zgrupowanym dojrzewaniem owoców, a także zaprogramowaniem upraw zgodnie z możliwościami rośliny przyjmującej, dojrzałe pomidory nie mogą być przechowywane.

wrogowie

Uprawy pomidorów mogą być dotknięte różnymi atakami szkodników (owadów, roztoczy, nicieni itp.) oraz chorobami kryptogamicznymi, bakteryjnymi lub wirusowymi, konkurencją z chwastami oraz awariami wegetacji lub atakami abiotycznymi, w tym znaczenie różni się w zależności od rodzaju uprawy i klimatu warunki. Szkodniki i choroby pomidora są często wspólne dla innych uprawianych gatunków Solanaceae, takich jak bakłażan czy tytoń.

szkodniki

Głównymi szkodnikami pomidorów są owady, zwłaszcza wciornastki, mączliki, mszyce, ćmy i miniarki, a także roztocza i nicienie. Są na ogół mniej szkodliwe niż choroby. W uprawach chronionych należy obawiać się mączlika szklarniowego lub mączlika szklarniowego (Trialeurodes vaporariorum), a także innego gatunku, który pojawił się niedawno, mączlika tytoniowego (Bemisia tabaci). Ten ostatni przenosi wirusa choroby żółtej kędzierzawki pomidora (TYLCV). W szklarni metoda biologicznego zwalczania wykorzystuje pomocniczy parazytoid Encarsia formosa (Hymenoptera), który składa jaja w larwach mączlika. Wciornastki to małe owady gryzące, które powodują żółknięcie liści. Jeden z nich, wciornastek zachodni (Frankliniella occidentalis) jest również wektorem wirusa brązowej plamistości pomidora (TSWV). Stonki ziemniaczane są czasami widywane na pomidorach, ale zdecydowanie wolą ziemniaki. Minarka pomidorowa (Tuta absoluta) to maleńka (mniej niż 8 mm długości) larwa ćmy z rodziny Gelechiidae, która atakuje liście i owoce pomidora, a także innych Solanaceae. Szkodnik ten, pochodzący z Ameryki Południowej, pojawił się w basenie Morza Śródziemnego od 2006 r., a we Francji w 2008 r. Zwalczanie tego nowego szkodnika obejmuje, oprócz działań profilaktycznych, pułapki feromonowe oraz stosowanie parazytoidowych środków pomocniczych jaj i larw. nicienie, w szczególności nicienie guzakowate, Meloidogyne incognita, są obecne zarówno w uprawie polowej, jak iw szklarniach, z wyjątkiem uprawy hydroponicznej. Powodują powstawanie guzków na korzeniach i spowalniają rozwój roślin. Walka przechodzi przez dezynfekcję gleby. Niektóre współczesne odmiany są odporne (gen Mi), a dokładniej tolerancyjne, ale niektóre odmiany nicieni mogą być bardziej zjadliwe. Wybór odpowiednich rotacji to także sposób na ograniczenie ataków. Ślimaki, zwłaszcza ślimak szary, Agriolimax agrestis, mogą atakować młode rośliny. ale niektóre szczepy nicieni mogą być bardziej zjadliwe. Wybór odpowiednich rotacji to także sposób na ograniczenie ataków. Ślimaki, zwłaszcza ślimak szary, Agriolimax agrestis, mogą atakować młode rośliny. ale niektóre szczepy nicieni mogą być bardziej zjadliwe. Wybór odpowiednich rotacji to także sposób na ograniczenie ataków. Ślimaki, zwłaszcza ślimak szary, Agriolimax agrestis, mogą atakować młode rośliny.

Choroby

Pomidor jest podatny na choroby kryptogamiczne, bakteryjne i wirusowe.

Choroby kryptogamiczne

Tłumienie, Pythium spp. i Rhizoctonia solani. Antraknoza pomidorowa. Wczesna zaraza pomidora. Cladosporioza pomidora, wywołana przez Fulvia fulva, (Cladosporium fulvum). Istnieją odmiany odporne na tę chorobę. Czarna stopa pomidora. Fusarium: w przypadku pomidorów są dwa: gnicie korzenia i kołnierzyk pomidorów, spowodowane Fusarium oxysporum Schlecht. F. sp. z o.o. radicis-lycopersici Jarvis i Shoem. ; Fusarium więdnięcia pomidora spowodowane przez Fusarium oxysporum f. sp. z o.o. lycopersici. Septoria. Szara pleśń: jest wywoływana przez Botrytis cinerea i pojawia się jako brązowawe plamy pokryte szarą pleśnią na liściach, łodygach i owocach - jest to jedna z głównych chorób dotykających pomidory uprawiane w szklarniach. mączniak rzekomy pomidora: wywoływany przez Phytophthora infestans, grzyb chorobotwórczy, który atakuje również ziemniaki. Jest to częsta choroba, której sprzyja wysoka wilgotność względna i temperatura od 10 do 25°C, która powoduje poważne uszkodzenia zarówno na otwartej przestrzeni, jak i pod osłonami.

Choroby bakteryjne

Rak bakteryjny pomidora jest wywoływany przez Clavibacter michiganensis, bakterię znaną również jako Corynebacterium michiganense. Objawy w szklarni to cętkowanie owoców i więdnięcie liści. Więdnięcie bakteryjne wywołane przez Ralstonia solanacearum jest najważniejszą chorobą w tropikach. Wybrano odmiany odporne. Czarny miąższ lub martwica miąższu pomidora, wywołana przez Pseudomonas corrugata.

Choroby wirusowe

Mozaika tytoniowa, mimo swojej nazwy, najczęściej dotyka uprawy pomidorów (ale także papryki i bakłażana), a mniej lub bardziej poważnie wpływa na plon. Odpowiedzialny wirus, TMV (wirus mozaiki tytoniu) jest przenoszony przez glebę i nasiona. Nowoczesne odmiany, uprawiane w szklarniach, zawierają geny odporności na wirusy, które zostały wprowadzone z gatunków dzikich pomidorów (Solanum peruvianum i Solanum habrochaites). Więdnięcie plamiste pomidora jest wywoływane przez wirus TSWV (wirus plamistości pomidora), przenoszony przez gatunek wciornastków, Frankliniella occidentalis. Rozprzestrzenił się na całym świecie z Australii od 1919 r., w 1985 r. dotknął Francję. Powoduje bardzo zmienne objawy i dotyka wielu gatunków roślin. Walka trwa od najpierw poprzez zapobieganie i eliminację wciornastków. Choroba żółtej kędzierzawki liści pomidora, wywoływana przez wirus żółtej kędzierzawki liści pomidora (TYLCV), jest przenoszona przez mączlika Bemisia tabaci. Dotyczy to głównie Bliskiego Wschodu i Azji Południowo-Wschodniej. Odmiany odporne zostały wyhodowane z Solanum pimpinellifolium, ale odporność jest obchodzona przez niektóre szczepy wirusa. Choroba nitkowata, wywoływana przez wirusa mozaiki ogórka, CMV (wirus mozaiki ogórka), jest przenoszona przez mszyce. Swoją nazwę zawdzięcza objawom na liściach, liście zredukowane do żyłek. Wpływa również na uprawy papryki. Inny szczep wirusa powoduje martwicę liści Wirus brunatnej rugozy pomidora (ToBRFV)

Accidents physiologiques

Owoce pomidora mogą być poddawane różnym atakom związanym z niedoborami fizjologicznymi lub zjawiskami klimatycznymi. „Nekroza wierzchołka”, czasami nazywana „choroba czarnego dna”, objawia się obszarami martwicy u podstawy owocu, po stronie przeciwnej do kielicha, szybko zajętymi przez grzyby saprofityczne. Wynika to z niedostatecznego poziomu wapnia w owocach, którego niedobór może być spowodowany nieregularnym podlewaniem. Niektóre odmiany są na nią bardziej wrażliwe niż inne, zwłaszcza wydłużone formy, takie jak San Marzano. Analiza gleby może być przydatna w przypadku powtarzającego się problemu. „Szczeliny wzrostowe”, które pojawiają się w górnej połowie owocu, w pobliżu kielicha, mogą być pierścieniowe lub koncentryczne. Dotykają głównie starych odmian. Ich przyczyny są wielorakie. w tym częste prysznice lub nadmierne podlewanie. „Oparzenie słoneczne” spowodowane nadmiernym nasłonecznieniem powoduje przebarwienie zmiany w pozycji bocznej lub górnej. Często jest to wynikiem nadmiernego przerzedzania liści.

chwasty

Zarządzanie chwastami w uprawach pomidorów jest ważne, aby uniknąć zmniejszenia plonów z powodu konkurencji ze strony chwastów i ograniczyć inwazję, ponieważ rośliny te mogą służyć jako rezerwuary dla różnych organizmów, takich jak szkodniki owadzie, grzyby pasożytnicze, nicienie… Walka z chwastami łączy różne metody, m.in. szczególne zabiegi oparte na herbicydach przed- lub powschodowych oraz zabiegi mechaniczne (opielanie), przy czym te ostatnie są szczególnie skuteczne w przypadku chwastów jednorocznych w pierwszym okresie uprawy. W krajach śródziemnomorskich uprawy pomidorów mogą być również zaatakowane przez pasożytnicze rośliny z rodzajów Orobanche (Orobanche ramosa i Orobanche aegyptiaca) oraz Dodder.

Gospodarka

Produkcja

Pomidor jest uprawiany w wielu krajach świata (170 według FAO) oraz w różnych klimatach, w tym w stosunkowo zimnych regionach dzięki rozwojowi upraw pod osłonami. Pod względem wielkości produkcji jest to pierwsze warzywo na świecie, przed arbuzem i kapustą, ale za ziemniakiem i słodkim ziemniakiem, przy czym te dwa ostatnie są jednak raczej uważane za skrobię. W produkcji pomidorów istnieją dwa główne sektory: z jednej strony pomidory przeznaczone do świeżej konsumpcji (pomidory handlowe), az drugiej pomidory przeznaczone do przetwórstwa i konserw (pomidory przemysłowe). Ta ostatnia stanowi około połowy produkcji w Unii Europejskiej, 80% w Stanach Zjednoczonych (średnia 1980-1987) i około 15% w Chinach (2008). Według statystyk z Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa światowa produkcja pomidorów w 2013 r. wyniosła 164,5 mln ton na powierzchni 4,77 mln ha, czyli średni plon 34,5 t/ha. Liczby te uwzględniają jednak tylko produkcję sprzedaną, a nie obejmują produkcji rodzinnej i żywności, która może mieć znaczenie w niektórych regionach. Chiny są zdecydowanie największym światowym producentem z nieco ponad jedną czwartą całości (50,5 miliona ton), a produkcja przeznaczona jest głównie (około 85%) na rynek krajowy w postaci świeżej konsumpcji. Za nim plasuje się pięć krajów produkujących ponad 5 mln ton: Indie, Stany Zjednoczone, Turcja, Egipt i Iran. Rozpatrywany globalnie, Na drugim miejscu znalazłaby się Unia Europejska z 9,3% światowej produkcji (15,3 mln ton), z czego Włochy stanowią prawie jedną trzecią, a cztery kraje śródziemnomorskie produkują ponad 1 mln ton (w kolejności: Włochy, Hiszpania, Portugalia i Grecja) niecałe trzy czwarte (72,1%). W latach 1961-2013 światowa produkcja wzrosła prawie 6-krotnie, z 27,6 do 164,5 mln ton, czyli średnioroczna stopa wzrostu 3,5%. Ewolucja ta była szczególnie silna w Azji, stąd Chiny w tym samym okresie zwiększyły produkcję dziesięciokrotnie, Indie powiększyły ją o 39. W Chinach średni plon kształtuje się na poziomie 51,47 t/ha, aw Indiach 20,7 t/ha. W krajach południowoeuropejskich waha się od 50 do 90 t/ha, podczas gdy w krajach północnych których produkcja prowadzona jest prawie wyłącznie w szklarniach, mają rekordowe plony: 499 t/ha w Belgii, 484 w Holandii i 418 w Wielkiej Brytanii. W Holandii w szklarniach ze sztucznym oświetleniem uzyskano nawet rekordy 100 kg/m2 lub 1000 t/ha.

Tomates pour l'industrie

Produkcja świeżych pomidorów do przetwórstwa przemysłowego stanowi prawie jedną czwartą całkowitej produkcji (26,8 mln ton, czyli 23,4% w 2002 r.). Kultura ta jest praktykowana zwłaszcza w regionach zbliżonych do 40 równoleżnika, głównie na półkuli północnej (90% całości). To kultura otwartego pola, coraz bardziej zmechanizowana. Trzy główne obszary produkcji to Kalifornia, basen Morza Śródziemnego i Chiny. Kalifornia produkuje 10 milionów ton, czyli 96% produkcji Stanów Zjednoczonych. Produkcja w krajach basenu Morza Śródziemnego (jedenaście krajów, w tym pięć z Unii Europejskiej) wynosi 10,5 mln ton. Chińska produkcja osiągnęła w 2002 roku 2,8 miliona ton, ale rośnie bardzo szybko. Inni ważni producenci znajdują się na półkuli północnej Kanada, Węgry i Bułgaria, a na półkuli południowej Brazylia, Chile i Argentyna. Wszystkie te kraje (z wyjątkiem Brazylii) są reprezentowane przez organizacje zawodowe producentów i przetwórców przemysłowych w ramach Światowej Rady Przetwórstwa Pomidorów (WPTC), utworzonej w maju 1998 r., której główna siedziba znajduje się w Awinionie (Francja). Kraje śródziemnomorskie są zrzeszone w Międzynarodowym Śródziemnomorskim Stowarzyszeniu Pomidorowym (Amitom), założonym w 1979 roku, którego siedziba znajduje się również w Awinionie. Organizacja ta zrzesza stowarzyszenia zawodowe z pięciu krajów europejskich (Hiszpania, Francja, Grecja, Włochy, Portugalia), pięciu krajów spoza Unii Europejskiej (Izrael, Egipt, Maroko, Tunezja, Turcji) oraz dziewięciu członków stowarzyszonych z Algierii, Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Malty, Ukrainy, Iranu i Syrii. Wiodący producent pomidorów dla przemysłu, Włochy, importuje duże ilości pomidorów z Chin (gdzie dominują dwa konglomeraty Xinjiang Chalkis i COFCO Tunhe), z Kalifornii czy nawet z Hiszpanii, pakowanych w beczkach w formie koncentratu. Po przetworzeniu w ketchup i inne sosy pomidorowe są pakowane w puszki z napisem „wyprodukowano we Włoszech”, zanim zostaną wywiezione bez cła i po dobrej cenie. Ten „pomidorowy biznes” urósł do tego stopnia, że ​​część rynku pomidorów jest kontrolowana przez agromafię, której obroty w tym obszarze szacowane są na 15,4 mld w 2014 roku. We Francji

Échanges internationaux

W 2006 r. eksport świeżych pomidorów wyniósł nieco ponad 6 mln ton, czyli 4,8% światowej produkcji rocznej. Trzy największe kraje eksportujące (po około 1 mln ton każdy) to Meksyk, Syria i Hiszpania. Meksyk zasadniczo zaopatruje Stany Zjednoczone, a Hiszpania – Unię Europejską. W tym samym roku pierwszymi krajami importującymi świeże pomidory były kolejno Stany Zjednoczone (ok. 1 mln ton), Niemcy, Francja, Wielka Brytania i Rosja. W przypadku pomidorów przetworzonych (pasta i przeciery) głównymi krajami eksportującymi w 2006 roku były Chiny, Unia Europejska, Stany Zjednoczone, Chile i Turcja. Jednak Chiny, których produkcja przeżywa imponujący wzrost, są zdecydowanie największy eksporter z 675.000 ton celulozy wyeksportowany w 2007 r., liczba ta wzrosła sześciokrotnie w latach 1999-2007. W tym samym roku głównymi krajami importującymi były Rosja, Japonia, Unia Europejska, Meksyk i Kanada. Europa produkuje niewiele ponad 5 milionów ton, Hiszpania jest wiodącym producentem europejskim, wyprzedzając Holandię, Włochy, Portugalię i Francję. W maju 2019 co tydzień niszczone są setki ton pomidorów. Mówi się, że ceny pobierane przez dużych detalistów są zbyt wysokie, odstraszając potencjalnych nabywców, a nadmierny import powodują nasycenie rynku. Unia Europejska, Meksyk i Kanada. Europa produkuje niewiele ponad 5 milionów ton, Hiszpania jest wiodącym producentem europejskim, wyprzedzając Holandię, Włochy, Portugalię i Francję. W maju 2019 co tydzień niszczone są setki ton pomidorów. Mówi się, że ceny pobierane przez dużych detalistów są zbyt wysokie, odstraszając potencjalnych nabywców, a nadmierny import powodują nasycenie rynku. Unia Europejska, Meksyk i Kanada. Europa produkuje niewiele ponad 5 milionów ton, Hiszpania jest wiodącym producentem europejskim, wyprzedzając Holandię, Włochy, Portugalię i Francję. W maju 2019 co tydzień niszczone są setki ton pomidorów. Mówi się, że ceny pobierane przez dużych detalistów są zbyt wysokie, odstraszając potencjalnych nabywców, a nadmierny import powodują nasycenie rynku.

Konsumpcja

Według statystyk FAO światowe spożycie pomidorów w 2003 r. wyniosło 102,8 mln ton. Jest nieco mniej skoncentrowany niż produkcja, przy czym 18 największych krajów (patrz tabela poniżej) stanowi 77% całości. Wiodące są Chiny (24,6%), a następnie Stany Zjednoczone (9,8%), Indie (8,7%), Turcja (5,9%) i Egipt (5,9%).%). Do tych krajów należą również Francja, Niemcy i Japonia, które odgrywają mniejszą rolę w produkcji. Jeśli weźmiemy pod uwagę roczne spożycie per capita, rekord należy do Libii (117 kg), następnie Grecji (115 kg) i innych krajów basenu Morza Śródziemnego (w kolejności Tunezja, Turcja, Egipt, Włochy, Liban). Dane te nie uwzględniają zużycia własnego.

We Francji

W 2017 roku Francja wyprodukowała 743 772 ton pomidorów, głównie sprzedawanych i spożywanych od marca do listopada. Powierzchnia upraw wynosi 4681 ha, co daje plon 158,9 ton z hektara. Bretania jest pierwszym regionem produkującym (39% produkcji, przed Krajem Loary 15%). Pomidory sprzedawane od grudnia do lutego są na ogół importowane, głównie z Maroka i Hiszpanii. Wskazanie pochodzenia jest obowiązkowe. W 2017 roku import wyniósł 507.136 ton, a eksport 230 586 ton. Pomidor jest pierwszym objętościowo warzywem spożywanym przez Francuzów, a drugim owocem po jabłku, przy ilości nieco ponad 14 kg na gospodarstwo domowe i rocznie

Normy

Na poziomie międzynarodowym standardy określa Codex Alimentarius, wspólny program FAO i WHO. Dotyczą one świeżych pomidorów, pomidorów w puszkach, soku pomidorowego oraz przetworzonych koncentratów pomidorowych.

Aspekt strategiczny, wojna handlowa i kondycja pracowników

Znaczenie handlu pomidorami prowadzi do strategicznych wojen handlowych między głównymi krajami produkującymi, w szczególności ze Stanami Zjednoczonymi, Chinami i Włochami. Czasami dotyczy to niektórych z najwyższych urzędników tych krajów. (na przykład w Chinach: niektórzy generałowie Chińskiej Armii Ludowej) Ta konkurencyjna wojna skłania producentów do uciekania się do praktyk skrajnej minimalizacji kosztów, w szczególności kosztów ludzkich, poprzez wdrażanie niepewnych warunków pracy przy eksploatacji na siłę roboczą pochodzenia imigracyjnego), które niektórzy potępiają jako bliskie niewolnictwa.

Stosowanie

Pomidor (owoc) zajmuje ważne miejsce w diecie człowieka. Chociaż botanicznie jest owocem, jest spożywany jako warzywo na surowo lub w sałatkach, często mieszany z innymi składnikami, wyciskany lub gotowany w niezliczonych przetworach kulinarnych. Są one następnie przetwarzane przemysłowo, ze świeżych, puszkowanych lub mrożonych produktów w postaci przecierów, koncentratów, innych przypraw, sosów i dań gotowych. Przemysł przetwórstwa pomidorów ma swoją siedzibę we wszystkich regionach świata i jest zasilany przez tysiące hektarów zmechanizowanych upraw.

Żywność

Wartość odżywcza

Pomidor to pokarm dietetyczny, bardzo bogaty w wodę (93 do 95%) i bardzo niskokaloryczny (17 kcal na 100 gram), bogaty w składniki mineralne i witaminy (A, C i E). Węglowodany, od 2 do 3%, składają się głównie z fruktozy i glukozy. Sole mineralne, których zawartość zależy również od nawozu i gleby, prawie w połowie składa się z potasu, około 235 mg na 100 g pomidora. Pomidor zawiera kilka witamin rozpuszczalnych w wodzie, z których główną jest witamina C. Zawartość od 10 do 30 mg/100 g w pomidorze surowym jest znacznie zmniejszona w pomidorze gotowanym (około 16 mg). Przecier pomidorowy zawiera około 52 ng/g nikotyny, około połowę zawartości bakłażana i znacznie poniżej progu toksyczności.

Smak

Niektórzy konsumenci narzekają na brak smaku pomidorów dostępnych na rynku. Właściwości organoleptyczne tego owocu, na które składają się wygląd, smak i konsystencja, zależą od różnych parametrów związanych z genetyką oraz warunkami uprawy, zbioru i przechowywania. Smak związany jest w szczególności z równowagą między cukrami i kwasami, w szczególności z zawartością kwasu jabłkowego i sacharozy oraz obecnością różnych lotnych aromatów. Ta równowaga w dużej mierze zależy od warunków dojrzewania owoców. Wśród czynników, które doprowadziły do ​​utraty smaku pomidorów, jest wybór tak zwanych odmian „długożyciowych”, które mają określony gen, lerin (inhibitor dojrzewania), który ma negatywny wpływ na jakość, którego mechanizmy są słabo zrozumiany. Przeprowadzono badania na ten temat, w szczególności w ramach projektu EU-SOL zawartego w szóstym programie ramowym badań i rozwoju technologicznego Unii Europejskiej. Przechowywanie pomidorów w temperaturze 4°C powoduje, że tracą do dwóch trzecich związków lotnych, które przyczyniają się do ich smaku, natomiast przechowywanie ich w temperaturze 20°C powoduje rozwój tych związków. Możliwe jest również przywrócenie tych aromatów, jeśli pomidor spędził mniej niż tydzień w lodówce, wyjmując go na 24 godziny przed spożyciem. W smaku pomidorów, a szczególnie w sosie pomidorowym, odnajdujemy piąty podstawowy smak, umami, który jest związany z obecnością kwasu glutaminowego w dojrzałych owocach. Przechowywanie pomidorów w temperaturze 4°C powoduje, że tracą do dwóch trzecich związków lotnych, które przyczyniają się do ich smaku, natomiast przechowywanie ich w temperaturze 20°C powoduje rozwój tych związków. Możliwe jest również przywrócenie tych aromatów, jeśli pomidor spędził mniej niż tydzień w lodówce, wyjmując go na 24 godziny przed spożyciem. W smaku pomidorów, a szczególnie w sosie pomidorowym, odnajdujemy piąty podstawowy smak, umami, który jest związany z obecnością kwasu glutaminowego w dojrzałych owocach. Przechowywanie pomidorów w temperaturze 4°C powoduje, że tracą do dwóch trzecich związków lotnych, które przyczyniają się do ich smaku, natomiast przechowywanie ich w temperaturze 20°C powoduje rozwój tych związków. Możliwe jest również przywrócenie tych aromatów, jeśli pomidor spędził mniej niż tydzień w lodówce, wyjmując go na 24 godziny przed spożyciem. W smaku pomidorów, a szczególnie w sosie pomidorowym, odnajdujemy piąty podstawowy smak, umami, który jest związany z obecnością kwasu glutaminowego w dojrzałych owocach. wyjęcie go na 24 godziny przed spożyciem. W smaku pomidorów, a szczególnie w sosie pomidorowym, odnajdujemy piąty podstawowy smak, umami, który jest związany z obecnością kwasu glutaminowego w dojrzałych owocach. wyjęcie go na 24 godziny przed spożyciem. W smaku pomidorów, a szczególnie w sosie pomidorowym, odnajdujemy piąty podstawowy smak, umami, który jest związany z obecnością kwasu glutaminowego w dojrzałych owocach.

Zastosowania

Dziś pomidor to bardzo ważny warzywo-owoc w kuchni, wchodzący w skład wielu przepisów.

świeży pomidor

Pomidor można jeść na surowo lub gotowany. Pomidor na surowo może być spożywany na surowo, tostowany, solony, ale najczęściej jest używany w komponowaniu prostych lub mieszanych sałatek, takich jak sałatka Niçoise. Jest również podstawowym składnikiem gazpacho, zimnej zupy, specjalności pochodzącej z Andaluzji. Po ugotowaniu pomidor można przyrządzać na różne sposoby: smażony, faszerowany, w sosie… Jest też składnikiem różnych sosów. Gotowanie niszczy niektóre witaminy, ale sprzyja przyswajaniu likopenu. Z zielonych lub niedojrzałych pomidorów można zrobić dżem, co jest sposobem na wykorzystanie pomidorów zebranych pod koniec sezonu, które nie mogą osiągnąć pełnej dojrzałości. Niektóre potrawy można ozdobić, robiąc róże ze skórki pomidorów.

Tomate transformée

Pomidor jest przedmiotem dużego przemysłu przetwórczego, który zaopatruje konsumenta w suszone pomidory, obrane pomidory w puszkach, sos pomidorowy, koncentrat pomidorowy (jedno- lub „podwójne”, a nawet trzykrotne stężenie), sosy (w tym sos pomidorowy, sosy słodko-kwaśne , ketchup) i napój, sok pomidorowy. Dwie główne przemiany przemysłowe soku pomidorowego to koncentracja i suszenie. Zatężanie przeprowadza się na gorąco pod częściową próżnią. W zależności od temperatury koncentratu będziemy mówić o koncentracie hot break (wysoka temperatura) lub cold break (niższa temperatura). Koncentrat na gorąco charakteryzuje się bardziej intensywnym „gotowanym” smakiem, ale przede wszystkim wyższym stężeniem pektyny. Koncentrat do przerwy na zimno ma profil aromatyczny bliższy oryginalnemu sokowi pomidorowemu, ale ma niższy poziom lepkości. Suszenie można przeprowadzić przez atomizację lub walcowanie, zarówno na koncentracie na zimno, jak i na gorąco. Głównym zastosowaniem proszku pomidorowego jest zupa w proszku.

Ochrona

Pomidory jesienne: bezlistne i zawieszone do góry nogami w cieniu. W temperaturze pokojowej w niezbyt suchym pomieszczeniu, aby zachować smak. suszony pomidor: wokół basenu Morza Śródziemnego jest drążony, solony, a następnie suszony na słońcu. pomidory w puszkach: po ugotowaniu, obrane i solone można je konserwować we własnym soku po sterylizacji. koncentrat pomidorowy: pomidor może być również przechowywany przez długi czas po przetworzeniu owoców na bardzo skoncentrowaną pastę: koncentrat pomidorowy w puszkach podwójny lub potrójny sprzedawany w handlu.

Zdrowie

Pomidor jest źródłem witaminy A i witaminy C.

Oświadczenia zdrowotne dozwolone w Stanach Zjednoczonych

Pomimo próśb przemysłu spożywczego o zrobienie z pomidorów żywności przeciwnowotworowej, Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) wydaje się dość ostrożna w tej sprawie. Przestudiowała prośby o oświadczenia zdrowotne łączące spożywanie pomidorów i zmniejszenie ryzyka wielu nowotworów i zaakceptowała tylko bardzo zawiłą formułę. Przede wszystkim „odrzuciła związek między likopenem (pierwiastek odpowiedzialny za rzekome korzyści z pomidorów) stosowanym jako składnik lub suplement diety a zapobieganiem niektórym nowotworom”. Bardziej szczegółowo, FDA stwierdza: Rak prostaty: Wstępne i bardzo ograniczone badania naukowe sugerują, że spożywanie od 4 do 8 uncji (od 110 do 230 g) pomidorów i/lub sosu pomidorowego tygodniowo może zmniejszyć ryzyko raka prostaty. FDA stwierdza, że ​​istnieje niewiele dowodów naukowych na poparcie tego twierdzenia. Rak żołądka: cztery badania nie wykazały związku między spożywaniem pomidorów a zmniejszonym ryzykiem raka żołądka; ale w trzech innych badaniach stwierdzono, że spożywanie pomidorów może zmniejszyć to ryzyko. Zgodnie z tymi badaniami FDA stwierdza, że ​​nie ma wystarczających dowodów, aby stwierdzić, że pomidory pomagają zmniejszyć ryzyko raka żołądka. Rak jajnika: to samo badanie sugeruje, że jedzenie sosu pomidorowego dwa razy w tygodniu może zmniejszyć ryzyko raka jajnika, a jedzenie pomidorów lub soku pomidorowego nie miało wpływu na ryzyko raka jajnika. Dlatego FDA stwierdza, że: jest bardzo mało pewności, że sos pomidorowy zmniejsza ryzyko raka jajnika. Rak trzustki: Jedno z badań sugeruje, że spożywanie pomidorów nie zmniejsza ryzyka raka trzustki, ale badanie na mniejszej próbie osób sugeruje, że spożywanie pomidorów może zmniejszyć to ryzyko. Zgodnie z tymi badaniami FDA stwierdza, że ​​jest bardzo mało prawdopodobne, aby pomidory zmniejszyły ryzyko raka trzustki.

Inne zarzuty

Amerykański Instytut Badań nad Rakiem (AICR) klasyfikuje pomidory jako żywność przeciwnowotworową. AICR wskazuje nawet, że trwają badania nad leczniczym potencjałem pomidora lub jednego z jego składników, likopenu. AICR potwierdza jednak, że istnienie związku między spożyciem likopenu a zmniejszeniem ryzyka zachorowania na raka wykazano tylko u zwierząt. Dodaje, że na ludziach niektóre badania wykazały związek między likopenem a redukcją raka prostaty, inne nie, inne tak. Zaleca jednak spożywanie pomidorów i innych pokarmów zawierających likopen.

Zastosowanie lecznicze

Pomidor miałby tradycyjne zastosowanie w ziołolecznictwie, w szczególności dzięki zawartości przeciwutleniających pigmentów karotenoidowych, a zwłaszcza likopenu, znanego przede wszystkim ze swoich właściwości przeciwnowotworowych i zapobiegających chorobom sercowo-naczyniowym. Należy zauważyć, że ten likopen jest łatwiej przyswajany przez spożywanie gotowanych pomidorów, gotowanie uwalnia składniki odżywcze poprzez rozsadzanie komórek roślinnych. Pomidor ma właściwości moczopędne i odtruwające.

Nowotwór

Niektóre badania opublikowane w Narodowej Bibliotece Medycznej Stanów Zjednoczonych wykazały, że częste lub regularne spożywanie pomidorów może zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka prostaty, a także innych nowotworów złośliwych, takich jak rak prostaty trzustka, płuca, okrężnica, odbytnica, żołądek, jama ustna, przełyku, piersi i szyjki macicy.

Choroby sercowo-naczyniowe

Inne badanie przeprowadzone na kobietach wykazało, że ten sam owoc może zmniejszyć ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych i obniżyć poziom lipoprotein o niskiej gęstości (LDL). Naukowcy uważają, że te korzystne efekty mogą wynikać z połączenia likopenu z innymi związkami antyoksydacyjnymi i witaminami.

Toksyczność i ryzyko związane z żywnością

Roślina zawiera we wszystkich swoich narządach α-tomatynę, toksyczny steroidowy glikoalkaloid, zbliżony do solaniny ziemniaczanej, która może stanowić zagrożenie dla zwierząt gospodarskich. Tomatyna ma właściwości antybiotyczne i przeciwgrzybicze. Zawartość tomatyny jest niska w czerwonych (dojrzałych) pomidorach, około 0,03 do 0,08 mg/100 g i znacznie wyższa w zielonych (niedojrzałych) pomidorach, od 0,9 do 55 mg/100 g, jednak bezpieczna do spożycia przez ludzi. Spożywanie pomidorów, zwłaszcza surowych, może u niektórych osób powodować niedyspozycje z powodu obecności saponin i solaniny oraz reakcje alergiczne, które mogą sięgać nawet wstrząsu anafilaktycznego. To stosunkowo rzadkie zjawisko Alergia pokarmowa spowodowana jest obecnością w dojrzałych pomidorach białek wiążących się z immunoglobuliną E, których poziom wzrasta wraz z dojrzewaniem owoców. Świeże pomidory mogą być skażone salmonellą. Zdarzyło się to szczególnie w Ameryce Północnej, pod koniec wiosny 2008 r. (od 16 kwietnia), co doprowadziło do ich wycofania się z dużych sieci restauracji i niektórych sklepów. W Stanach Zjednoczonych 11 czerwca 2008 r. w 23 stanach zarejestrowano co najmniej 228 przypadków zatrucia salmonellą z powodu spożycia skażonych pomidorów, co spowodowało 25 hospitalizacji. W Kanadzie nie zgłoszono żadnych przypadków, jednak jako środek zapobiegawczy, główne sieci restauracji, takie jak McDonald's i KFC, postanowiły tymczasowo usunąć pomidory ze swojego menu. Przejrzałe pomidory mogą być podatne na różne pleśnie, takie jak Penicillium expansum, i dlatego zawierają termostabilne mikotoksyny, takie jak patulina. Te mykotoksyny można znaleźć w produktach ubocznych, takich jak sok pomidorowy. Pomidory oferowane do sprzedaży mogą czasami zawierać pozostałości pestycydów. We Francji, jak wynika z kontroli przeprowadzonych przez DGCCRF, w 2004 r. dotyczyło to 48,5% przeanalizowanych próbek. Jednak tylko 3,5% tych próbek przekroczyło MRL (maksymalne limity pozostałości) ustalone na poziomie krajowym lub europejskim. Pomidory oferowane do sprzedaży mogą czasami zawierać pozostałości pestycydów. We Francji, jak wynika z kontroli przeprowadzonych przez DGCCRF, w 2004 r. dotyczyło to 48,5% przeanalizowanych próbek. Jednak tylko 3,5% tych próbek przekroczyło MRL (maksymalne limity pozostałości) ustalone na poziomie krajowym lub europejskim. Pomidory oferowane do sprzedaży mogą czasami zawierać pozostałości pestycydów. We Francji, jak wynika z kontroli przeprowadzonych przez DGCCRF, w 2004 r. dotyczyło to 48,5% przeanalizowanych próbek. Jednak tylko 3,5% tych próbek przekroczyło MRL (maksymalne limity pozostałości) ustalone na poziomie krajowym lub europejskim.

Inni

Wytłoki z pomidorów, produkt uboczny przemysłowego przetwarzania pomidorów, są czasami wykorzystywane jako pasza dla zwierząt. Nawóz pomidorowy, uzyskany przez macerację liści i łodyg w wodzie, byłby skuteczny w ogrodzie w zapobieganiu lub odstraszaniu niektórych pasożytniczych owadów, w szczególności mszyc. Według Victora Renauda, ​​pognieciony liść pomidora wcierany w skórę pomógłby złagodzić ból w przypadku ukąszenia owada.

Aspekty kulturowe

Charakterystyczny wygląd pomidora i zakres jego spożycia sprawiają, że jest on wykorzystywany jako motyw dekoracyjny i projektowy w dziedzinie kulinarnej.

Legenda o „cukierkowym jabłku”

W Marmande (Lot-et-Garonne) legenda o cukierkowym jabłku opowiada, jak szarmancki przywiózł pierwsze nasiona pomidora „z wysp”, aby ofiarować je swojej ukochanej. W tym mieście „Bractwo Rycerzy Pomme d'Amour” promuje i broni pomidora Marmande.

Święta pomidorów

Wiele festiwali pomidorów jest organizowanych na całym świecie, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, Europie oraz w różnych krajach, takich jak Izrael, Argentyna czy Australia. Są to często „festiwale roślinne” skupione wokół pomidorów i często innych warzyw, w których prezentowane są owoce wielu odmian, konkursy na najpiękniejsze pomidory, a dla pasjonatów okazja do wymiany nasion lub poznania nowych przepisów. We Francji w połowie września w Haverskerque (Nord) od kilku lat odbywa się „festiwal warzyw z pomidorów i pamiątek”. W Gunnedah (Nowa Południowa Walia) w Australii odbywa się w styczniu Narodowy Konkurs Pomidorowy na największego pomidora. Ten, który jest organizowany co roku w sierpniu w Bunyol, hiszpańskim mieście w prowincji Walencja, Tomatina wyróżnia się charakterem świątecznej bitwy, w której jedyną używaną amunicją są bardzo dojrzałe pomidory. Podobne święto, La Gran Tomatina Colombiana, odbywa się w Kolumbii w gminie Sutamarchán co roku w czerwcu od 2005 roku.

Pomidor w języku francuskim

Podobnie jak w przypadku innych owoców i warzyw, nazwa pomidora została przypisana do dnia roku w kalendarzu republikańskim, 28 Vendémiaire (19 października). W języku francuskim pomidor oznacza koktajl składający się z mieszanki pastis i syropu z grenadyny. To także nazwa koloru, pomidorowa czerwień (kod HTML #DE2916). Wyrażenia związane z kolorem czerwonym: „być czerwonym jak pomidor” to być zaczerwienionym ze wstydu, „zmiażdżyć pomidory” to mieć miesiączkę.

Pomidor w literaturze

Georges Perec ilustruje znaczenie symboliki pomidora w sztuce lirycznej w swoim nieuniknionym „Eksperymentalnym podkreśleniu organizacji pomidorotopowej w sopranie (Cantatrix sopranica L.)”, którego angielska wersja została opublikowana w Seuil w zbiorze „Księgarnia XX wieku”. wieku” pod tytułem Cantatrix sopranica L. i innych pism naukowych.

Pomidor w sztuce

Pomidor występuje w kilku włoskich i hiszpańskich martwych naturach z XVII i XVII wieku. Tytułem ilustracji możemy przytoczyć „martwa natura z ogórkami i pomidorami” hiszpańskiego malarza Luisa Meléndeza. Pablo Picasso namalował w sierpniu 1944 r. serię dziewięciu obrazów przedstawiających roślinę pomidora na parapecie okna. Namalowane w mieszkaniu jego byłej towarzyszki Marie-Thérèse Walter i jej córki Mayi w Paryżu, gdzie malarz schronił się podczas walk o wyzwolenie stolicy, obrazy te są według Jeana Sutherlanda Boggsa „malowniczym i dekoracyjna metafora potrzeby przetrwania i prosperowania istot ludzkich nawet w warunkach wojny”. W 1962 Andy Warhol wykonał pracę zatytułowaną Campbell's Soup Cans, składającą się z: seria 32 obrazów przedstawiających serię puszek czerwonych i białych zup firmy Campbell, na czele której stoi zupa pomidorowa. Zaokrąglone kształty pomidora zainspirowały fińskiego projektanta Eero Aarnio w 1971 roku do zaprojektowania „krzesła pomidorowego”. W żartobliwym rejestrze Alphonse Allais zatytułował w 1882 roku abstrakcyjny obraz jednolicie czerwony „Zbiór pomidora przez apoplektycznych kardynałów nad brzegiem Morza Czerwonego”.

Symboliczny

Wśród Bambarów, ludu Afryki Zachodniej (Mali, Senegal, Gwinea), pomidor jest symbolem płodności i pary muszą go zjeść przed zjednoczeniem. Pomidor jest symbolem, oficjalnym owocem lub warzywem, kilku amerykańskich stanów: Arkansas (oficjalny owoc i warzywo), jest to odmiana o różowych owocach, South Arkansas Vine Ripe Pink Tomato; Luizjana (warzywa urzędowe), odmiana pomidora kreolskiego; New Jersey (oficjalne warzywo); Ohio (oficjalny owoc); Tennessee (oficjalny owoc). Ponadto sok pomidorowy jest oficjalnym napojem Ohio. Holenderska Partia Socjalistyczna przyjęła czerwonego pomidora jako swój symbol w swoim logo.

Owoc czy warzywo?

Pomidor, w tym nasiona, pochodzi z przekształcenia jajnika rośliny kwitnącej. Jednak z kulinarnego punktu widzenia nie ma tak samo słodkiego smaku jak owoce spożywane jako takie, najczęściej pod koniec posiłku i zazwyczaj podawane jest jako warzywo, w pikantnych przetworach, jako przystawka. w sałatce lub jako dodatek do dania głównego. Źródłem kontrowersji jest fakt, że pomidory są traktowane jak owoce w domowych praktykach konserwowych. Pomidory mają wystarczającą kwasowość, aby można je było przygotować w wodzie, a nie w sterylizatorze parowym, jak ma to miejsce w przypadku „warzyw”. Ta kontrowersja miała konsekwencje prawne w Stanach Zjednoczonych. W 1887 r. cła nakładane na warzywa, ale nie na owoce, sprawiły, że status pomidorów stał się ważnym tematem z punktu widzenia prawa. Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych zakończył kontrowersję 10 maja 1893 r., ogłaszając, że pomidor był warzywem, zgodnie z popularną definicją, która klasyfikuje warzywa, zwykle podawane podczas posiłku, a nie z deserem, zgodnie z ich zastosowaniem (Nix przeciwko Heden (149 US 304). Decyzja dotyczy jedynie interpretacji taryfy celnej z dnia 3 marca 1883 r., a Sąd nie domaga się przeklasyfikowania pomidora ze względów innych niż te związane z zapłatą podatków celnych. Pomidor został wybrany jako oficjalny emblemat warzywny przez stan New Jersey. Z drugiej strony Arkansas nie nie zdecydował się między owocami a warzywami, czyniąc odmianę South Arkansas Vine Ripe Pink Tomato zarówno owocem-emblem, jak i warzywem-emblem stanu, w jednej decyzji powołując się na jej kulinarne zastosowania i klasyfikację botaniczną. W 2006 roku Izba Reprezentantów Ohio uchwaliła prawo, które miało uznać pomidora za owocowy emblemat stanu, ale nie zostało ono ratyfikowane przez Senat i zajęło do kwietnia 2009 roku nowe prawo, aby pomidor był oficjalnym owocem z Ohio. Sok pomidorowy jest oficjalnym napojem Ohio od 1965 roku. Alexander W. Livingston, pochodzący z Reynoldsburga w stanie Ohio, odegrał dużą rolę w popularyzacji pomidora pod koniec XIX wieku. Ze względu na naukową definicję owocu, pomidor jest nadal uważany za owoc w Stanach Zjednoczonych, o ile nie ma problemów celnych. Nie jest to jedyny botaniczny owoc spożywany jako warzywo: wszelkiego rodzaju bakłażan, ogórek i kabaczek mają tę samą dwuznaczność.

Records

Ogromna roślina pomidora, która rośnie w eksperymentalnych szklarniach Disney Park w Orlando na Florydzie, jest prawdopodobnie największą na świecie. Zakład został wyróżniony w Księdze Rekordów Guinnessa za produkcję 32 000 pomidorów o łącznej wadze 522 kg. Na jednej roślinie produkuje jednocześnie tysiące pomidorów. Yong Huang, dyrektor ds. nauk rolniczych w firmie Epcot, odkrył tę wyjątkową roślinę w Pekinie w Chinach, gdzie została stworzona poprzez hybrydyzację. Huang przywiózł nasiona z powrotem do Epcot i zbudował specjalistyczną szklarnię. Pomidory, które są wielkości piłki golfowej, serwowane są w restauracjach w całym parku Disneya. Odwiedzający mogą zobaczyć tę rekordową łodygę pomidora, płynąc łodzią Epcot's Living with the Land. Największy zebrany pomidor ważył 3.814 kg. Ten pomidor odmiany „Big Zac” został zebrany w Stanach Zjednoczonych w 2014 roku przez pewnego Dana McCoya w jego szklarni w Minnesocie. Największy pomidor we Francji ważył 3,795 kg. Ten pomidor, również należący do odmiany „Big Zac”, został zebrany we Francji w 2015 roku w szklarni przez niejakiego Fabrice'a Boudyo w Carsac-de-Gurson w Dordonii.

Voir aussi

Bibliographie

Jean-Yves Maisonneuve, Petit Precis de Pomodoro, wyd. du Pétrin, 2018 (ISBN 979 10 94184 073) Dominique Blancard, Choroby pomidora, obserwuj, identyfikuj, walcz, Paryż, edycje INRA, 1988, s. 232. (ISBN 2-7380-0087-8) Jacques Galas, Od cukierkowego jabłka do pomidora, Avignon, A. Barthélémy, coll. "smaku i użytkowania", 1998, 159 s. (ISBN 2-87923-093-4) Lyndsay Mikanowski, Patrick Mikanowski (fotografie Jean-Louis Guillermin, Tomate, Paryż, red. du Chêne, 1999, 192 s. (ISBN 2-84277-155-9) Pomidor, dla un produit de qualité, Paryż, CTIFL, zbiór „Hortipratic”, 2000, 221 s. (ISBN 2-87911-128-5) (en) Andrew F. Smith, The Tomato in America: Early History, Culture and Cookery , Columbia, University of South Carolina Press, 2001, 224 s. (ISBN 0-252-07009-7, czytaj online) Jean-Luc Daneyrolles, Pomidor w Encyklopedii ogrodu warzywnego, Arles, Actes Sud, 2003, 26 s. (ISBN 2-7427-4615-3) Mireille Gayet, Valérie Gaudant i Nathalie Gaudant, Pomidory, kocham cię: [we wszystkich twoich stanach], Méolans-Revel, Le Sureau, 2004, 70 s. (ISBN 2-911328-13-2) Louis Albert de Broglie i Dominique Guéroult, Marc Dantan (zdjęcia), Pomidory wczoraj i dziś, Paryż, Hoëbeke, 2005, str. 143. (ISBN 2-84230-241-9) Louis Albert de Broglie i Dominique Guéroult, Pomidory księcia ogrodnika: 650 odmian i ich przepisy, Paryż, Michel Lafon, 2012, 250 s. (ISBN 978-2-7499-1664-4 i 2-7499-1664-X) Blaise Leclerc, Jean-Jacques Raynal, Moje pomidory są dobre!, Living Earth, 2014, 120 s. (ISBN 978-2-36098-121-2) Shankara Naika, Barbara van Dam, Arwen Florijn, Uprawa pomidorów, produkcja, przetwarzanie i marketing, wydanie piąte poprawione, Wageningen, Fundacja Agromisa, coll. „Agrodok”, 2005, 105 s. (ISBN 90-8573-044-9) Victor Renaud, Pomidory, które mają smak: jak je wybrać i łatwo je hodować, Paris, Eugen Ulmer, coll. „Jak je wybrać i pielęgnować”, 2006, 95 s. (ISBN 2-84138-252-4) Jean-Marie Polèse, Uprawa pomidorów, Paryż, Artémis, coll. "Klucze do ogrodnictwa", 2007, 95 s. (ISBN 978-2-84416-553-4 i 2-84416-553-2, czytaj online) Liliane Otal (tekst), Pierre Bordet (zdjęcia), La cuisine de la tomate, Bordeaux, Sud-Ouest, coll. „Kolor kuchni”, 2007, 63 s. (ISBN 978-2-87901-760-0 i 2-87901-760-2) Jean-Baptiste Malet, The Empire of Red Gold: World Survey of Processing Tomatoes, Paryż, Fayard, 2017, 288 s. (ISBN 978-2-213-68185-6) [Katz 1992] Esther Katz, „Dwie czerwone psiankowate z Ameryki do Europy: papryka i pomidor”, Cahiers d’Outre-Mer: przegląd geografii Bordeaux, t. Rok 45, nr 179-180: „Amerykańskie rośliny podbijają świat”,‎ lipiec – grudzień 1992, s. 287-302 (czytaj online [facsimile], dostęp 2 maja 2017 r.). [Sautron 2003] Marie Sautron, „Węchowe i smakowe obrazy dyskursu poetyckiego starożytnych Meksykanów”, Caravelle: zeszyty świata latynoskiego i luzo-brazylijskiego, nr 81,‎ 2003, s. 29-47 (DOI 10.3406/carav.2003.1438, czytaj online [facsimile], dostęp 2 maja 2017 r.). „Węchowe i smakowe obrazy dyskursu poetyckiego starożytnych Meksykanów”, Caravelle: zeszyty świata latynoskiego i luzo-brazylijskiego, nr 81,‎ 2003, s. 29-47 (DOI 10.3406/carav.2003.1438, czytaj online [facsimile], dostęp 2 maja 2017 r.). „Węchowe i smakowe obrazy dyskursu poetyckiego starożytnych Meksykanów”, Caravelle: zeszyty świata latynoskiego i luzo-brazylijskiego, nr 81,‎ 2003, s. 29-47 (DOI 10.3406/carav.2003.1438, czytaj online [facsimile], dostęp 2 maja 2017 r.).

Powiązane artykuły

Hemerochory: dyfuzja roślin przez uprawę. Solanaceae: rodzina pomidorów. Rodzaje pomidorów: pomidor rodzinny, pomidor koktajlowy... Pomidory: sok pomidorowy, podwójny koncentrat pomidorowy. Lista specjałów na bazie pomidorów, w tym sos pomidorowy. Nóż do pomidorów: sprzęt kuchenny. Mieszańce: pomidor (pomidor i ziemniak).

Linki zewnętrzne

Taksonomia

(en) Odniesienie do Flory of Pakistan: Solanum lycopersicum (en) Odniesienie do katalogu życia: Solanum lycopersicum L. (konsultacja 15 grudnia 2020 r.) (fr) Odniesienie do Tela Botanica (Francja metro): Solanum lycopersicum (fr) Odniesienie do Tela Botanica ( La Réunion): Solanum lycopersicum (fr) Odniesienie Tela Botanica (Antyle): Solanum lycopersicum L. (fr+en) Odniesienie ITIS: Solanum lycopersicum L. (+ wersja angielska) (en) Odniesienie NCBI: Solanum lycopersicum (w tym podatki) ( en ) Odniesienie GRIN: gatunek Solanum lycopersicum L. (fr) Odniesienie Prota (Zasoby roślinne Afryki Tropikalnej): Lycopersicon esculentum

Inne dokumenty

Żywe zasoby: Atlas of Florida Plants African Plant Database Michigan Flora Nederlands Soortenregister TAXREF (INPN) Tela Botanica Tropicos VASCAN (en) Australian Plant Name Index (cs + en) BioLib (sv) Dyntaxa (en) EPPO Global Database (ca) Flora Catalana (en) Flora of Wisconsin (en) FloraBase (en) Germplasm Resources Information Network (en) Global Biodiversity Information Facility (en) iNaturalist (en) Tymczasowy rejestr rodzajów morskich i niemorskich (en) Międzynarodowy indeks nazw roślin (cs) Nálezová databáze ochrany přírody (nl) NDFF Verspreidingsatlas (en) Nowa Południowa Walia Flora Online (en) Nowa Zelandia Rejestr organizmów (en) Lista roślin (en) Baza danych PLANTS (en) Plants of the World Online (en) ) System D”zintegrowane informacje taksonomiczne (en) VicFlora Lista 20 000 odmian pomidorów na Ethno-botanik.org (de) Dlaczego nie wszystkie pomidory są sobie równe [1] [2] [3] [4]

Uwagi i referencje

Ten artykuł jest częściowo lub w całości zaczerpnięty z artykułu „Sok pomidorowy” (patrz lista autorów).

Uwagi

Bibliografia

Portal Solanaceae Portal rolno-agronomiczny Żywność i gastronomia

Original article in French language