Guam

Article

February 7, 2023

Guam (/ ˈɡwam /), w języku Chamorro Guåhan, to terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki bez rejestracji, znajdujące się na liście terytoriów nieautonomicznych ONZ. Jest to wyspa na zachodnim Pacyfiku, największa i najbardziej wysunięta na południe z Marianów. Jej mieszkańcy to w większości Chamorro, które zamieszkuje je od około 3500 lat. Stolicą jest Hagåtña.

geografia

Guam zajmuje powierzchnię 549 km². Część północna to płaskowyż pochodzenia koralowego, natomiast część południowa jest pagórkowata i wulkaniczna. Rafy koralowe otaczają wyspę. Guam jest najbardziej wysuniętą na południe wyspą Marianów i największą wyspą Mikronezji. Znajduje się na wyspiarskim łuku Marianów, który zwisa nad dziurą o tej samej nazwie, która ją otacza od południa i zachodu. Wyspa może mieć aktywność sejsmiczną, a ostatnio w pobliżu wyspy miały miejsce wstrząsy z epicentrum o wielkości od 7,0 do 8,2 stopnia. Najdłuższą rzeką na wyspie jest Ugum o długości 11467 km.

Klimat

Klimat jest tropikalny, gorący i wilgotny z minimalnymi wycieczkami. Średnia roczna temperatura wynosi 26,7 ° C, a opady wynoszą około 2180 mm rocznie. Pora sucha trwa od grudnia do czerwca. Tajfuny tropikalne mogą być liczne i bardzo silne, miesiące o największym ryzyku to październik i listopad. 12 października 1979 roku na zachód od wyspy zmierzono najniższe ciśnienie atmosferyczne na świecie: 870 hPa.

Historia

Wyspę odwiedził Ferdinando Magellano w 1521 r.: ze względu na zachowanie ludności portugalski odkrywca określił ją jako „Wyspę zbójników” (ladrony). W 1565 wyspa została uznana za własność Hiszpanii i nazwana na cześć San Juan. W latach 1668-1815 wyspa stała się ważnym przystankiem na hiszpańskim szlaku między Filipinami a Meksykiem, goszcząc garnizon wojskowy (Fort Agaña lub San Ignacio). W tym okresie kultura Chamorro była pod silnym wpływem kultury hiszpańskiej. Po wojnie hiszpańsko-amerykańskiej i na mocy traktatu paryskiego z 1898 r. Hiszpania została zmuszona do oddania wyspy, wraz z Portoryko i Filipinami, Stanom Zjednoczonym. Guam i Mariany Północne podzieliły rządy. Guam wkrótce stał się bazą dla statków pływających między Ameryką a Filipinami. Podczas II wojny światowej Guam zostało zaatakowane i najechane przez Japończyków w grudniu 1941 roku. Wyspa została włączona do Mandatu Południowego Pacyfiku; Komisja ds. Zmiany Nazwy Terenów Okupowanych przemianowała ją na „Ōmiyatō” (ja .: 大 宮 島), czyli Wyspa wielkiej świątyni. Stany Zjednoczone powróciły do ​​niego wraz z bitwą pod Guam, która toczyła się od 21 lipca do 8 sierpnia 1944 r. (z tego powodu od tego czasu 21 lipca jest na Guam świętem cywilnym). Ustawa organiczna z 1950 r. ustanowiła Guam jako niezarejestrowane terytorium Stanów Zjednoczonych, ustanawiając lokalne organy zarządzające i przyznając mieszkańcom obywatelstwo amerykańskie, ale pozostawiając pewną autonomię administracyjną,

Społeczeństwo

Pochodzenie etniczne

Guam zamieszkuje 163 941, głównie Czamorro (47%), Filipińczycy (25%) i inni Azjaci (18%). Białe stanowią tylko 10%. Czamorro, chociaż pochodzą z różnych grup etnicznych, są głównie Mikronezyjczykami i mówią własnym językiem.

Języki

Językami urzędowymi są angielski i Chamorro. Część ludności posługuje się językiem hiszpańskim.

Religia

Najczęściej praktykowaną religią jest katolicka, do której wyznaje 85% ludności.

Instrukcja

Uniwersytet Guam działa w Mangilao od 1952 roku.

Zdrowie

Wyspa jest niestety znana z dużej zachorowalności na szczególną postać stwardnienia zanikowego bocznego, zwaną chorobą Lytico-bodig lub w żargonie demencji Guam, dla której patogenezy ważny jest czynnik egzogenny o charakterze dietetycznym. , związane z nawykami społeczno-żywieniowymi; związek z czynnikami genetycznymi jest wykluczony.

Podział administracyjny

Guam dzieli się na dziewiętnaście gmin zwanych wsiami.

Lista wiosek

Gospodarka

Gospodarka Guamu uzależniona jest głównie od turystyki, zwłaszcza japońskiej (90%) oraz od obecności amerykańskich instalacji wojskowych. Ponadto Guam otrzymuje duże transfery z Departamentu Skarbu USA, do którego Guam nie płaci podatków. Główne sektory przemysłowe to: rafinacja ropy naftowej, remonty statków i inne branże związane z instalacjami wojskowymi. Stosunkowo rozwinięte jest również rolnictwo (zwłaszcza na żyznych wzgórzach wulkanicznych na południu) i rybołówstwo. Produkowane są duże ilości tekstyliów, betonu i tworzyw sztucznych. Chociaż gospodarka Guam szybko się rozwija, stopa bezrobocia wynosi 14%, a administracja ma deficyt 314 mln USD (dane z 2003 r.).

Infrastruktura i transport

Guam jest obsługiwane przez międzynarodowe lotnisko Antonio B. Won Pat. Na wyspie znajdują się różne bazy wojskowe o znaczeniu strategicznym. W bazach czasami znajdują się bombowce strategiczne, takie jak B-52 i B-1 oraz wiele samolotów wojskowych z lotniskowców, które często stacjonują w okolicy. W szczególności obecność w bazie morskiej Apra trzech okrętów podwodnych klasy Los Angeles: City Of Corpus Christi, Houston i Buffalo. Po renowacji bazy Andersen spodziewane jest stałe umieszczenie dronów Global Hawk, KC-135 i samolotów myśliwskich. W świetle nowej doktryny amerykańskiej, wyrażonej w dokumencie Sustaining US Global Leadership: Priority for 21st century defense, baza na Guam ma odgrywać rosnącą rolę, o czym mówił już w 2003 r. admirał TB Fargo, następnie na czele amerykańskiego Dowództwa Pacyfiku. Guam umożliwia połączenie osi Japonia-Tajwan-Filipiny drogą lotniczą w ciągu trzech godzin i w ciągu dwóch lub trzech dni drogą morską.

Sport

Piłka nożna

Narodowa Federacja Piłki Nożnej narodziła się w 1975 roku, roku debiutu narodowej drużyny piłkarskiej, która obecnie jest jedną z najsłabszych na świecie, zajmując piąte ostatnie miejsce w światowym rankingu FIFA. Rekordzistą bramek i występów jest Jason Cunliffe.

Notatka

Inne projekty

Wikinews zawiera aktualne wiadomości o Guam Wikimedia Commons zawiera obrazy lub inne pliki dotyczące Guam Wikivoyage zawiera informacje turystyczne o Guam

Linki zewnętrzne

Profil Guam ze strony Viaggiare Sicuri — witryny prowadzonej przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych i oficjalną stronę internetową ACI (EN) Guam, pod adresem ns.gov.gu. Pobrano 14 lutego 2006 (zarchiwizowane z oryginalnego adresu URL 19 października 2008). (EN) Mapy – Kolekcja map bibliotecznych Perry-Castańeda, na lib.utexas.edu. (EN) Brązowy wąż drzewny na Guam Jak pojawienie się jednego z gatunków inwazyjnych zaszkodziło ekologii, handlowi, systemom elektrycznym i zdrowiu ludzkiemu na Guam: obszerne źródło informacji. (EN) Biblioteka Kongresu USA – Portale na świecie, na loc.gov.

Original article in Italian language