Gospic

Article

February 7, 2023

Gospić to miasto w Chorwacji i centrum administracyjne powiatu Lika-Senj. Według pierwszych wyników spisu z 2011 r. miasto liczyło 12 745 mieszkańców, a samą osadę 6575. Gospić jest siedzibą diecezji Gospić-Senj.

Geografia

Gospić znajduje się w centralnej części Liki, na ważnym skrzyżowaniu. Zajmuje powierzchnię 967 km2, mierząc około 42 km w kierunku południowo-wschodnim-północny zachód i około 33 km w kierunku północno-zachodnim. Przez Gospić przepływa rzeka Novčica, dopływ Liki.

Historia

Obszar Gospić i jego okolice był zamieszkany od czasów prehistorycznych, w starej epoce kamienia oraz w epoce brązu i żelaza. Dowodem na to są liczne znaleziska archeologiczne, zwłaszcza plemienia Japodów. W starożytności teren ten wyznaczała jedna z najważniejszych dróg komunikacyjnych, która od strony wewnętrznej /Siscia/ prowadziła w kierunku kontynentalnym na południe i na wybrzeże /Salonę/. Od XI w. umacniały się rody szlacheckie, które oprócz rozwoju gospodarczego budowały swoje dobrze ufortyfikowane miasta - gród, a w nich rozwijało ówczesne dziedzictwo kulturowe i duchowe. Te rodziny to Tolimirović, Mogorović, Tugomerić, Disislavić i inne. Początki osadnictwa dzisiejszego miasta można znaleźć w dokumencie z 1263 r., w którym król zgodził się na zamianę majątku z prefektem Lika Petarem Tolimirovićem, w którym mowa m.in. o osadzie Kaseg, a później Kasezi, na lewym brzegu rzeki Lika, obok potoku Novčica.. W czasie najazdów tureckich Kasezi zostali wysiedleni i ponownie zamieszkali. Istnieje wiele legend o pochodzeniu nazwy Gospić. Jest opowieść o dwóch księżniczkach, z których jedna Matka Boża założyła tutaj miasto. W pierwszym spisie na terenie dzisiejszego miasta lub bardzo blisko niego znajduje się wieś Gospojina w nahija Novi, a w 1604 jako osada Gospić. Po wypędzeniu Turków z Liki, od końca XVII iw ciągu XVIII, a zwłaszcza w XIX wieku, Gospić otrzymał rozpoznawalne wyznaczniki urbanistyczne jako centrum administracyjne, polityczne, militarne i kulturalne Liki. W tym czasie powstaje dzisiejszy kościół katedralny (1781-1783), kaplica miejska św. Iwana Nepomucena, choć istniała już przed 1756 rokiem. Tylko 251 prawosławnych Serbów zostało wymienionych w 1847 roku w Gospić. Dwie dekady później, w 1867 roku. Mieszkańcy Gospić i Smiljan są dodani razem, więc w sumie jest 1871 dusz. Marii Magdaleny w 1856 r., także patronki miasta. Od 1729 r. Gospić jest siedzibą pułków Lika i Otočka, ale także Štapsko mesto. W 1729 r. utworzono pierwszą szkołę powszechną, w 1766 r. szkołę niemiecką, w 1799 r. szkołę „normalną”, aw 1823 r. szkołę matematyczną. W XIX wieku zbudowano nowe mosty miejskie - przez Novčicę w 1804 roku i przez Bogdanicę w 1845 roku. Kolej przejechała w 1920 roku, a pierwszy pociąg w 1921 roku. Od końca XIX wieku do 1940 roku Gospić prowadził intensywne życie mniejszej metropolii. W 1900 roku w lesie parku Gospić w Jasikovcu powstał pierwszy w tej części Europy kort tenisowy.

Populacja

Według spisu z 2001 r. osada Gospić liczyła 6088 mieszkańców, a jako miasto Gospić 12980 mieszkańców.

Spis ludności z 1991 roku

Według spisu z 1991 r. osada Gospić liczyła 9025 mieszkańców o następującym składzie etnicznym:

Spis Ludności 2011

Według spisu z 2011 r. gmina Gospić liczyła 12 745 mieszkańców o następującym składzie etnicznym:

Rozliczenia

Ustawa o terytoriach powiatów, miast i gmin w Republice Chorwacji określa nazwę, obszar i siedzibę miasta Gospić, a także inne kwestie istotne dla terytorialnej organizacji jednostek samorządu terytorialnego. Granice obszaru miasta przebiegają wzdłuż granic katastralnych osad peryferyjnych wchodzących na jego obszar. W skład Miasta wchodzą także osady podmiejskie, które tworzą całość gospodarczą z osadami miejskimi i są z nimi połączone codziennymi ruchami migracyjnymi i codziennymi potrzebami ludności o znaczeniu lokalnym. Miasto Gospić składa się z 50 osad: Aleksinica, Barlete, Bilaj, Brezik, Brušane, Budak, Bužim, Vaganac, Velika Plana, Veliki Žitnik, Vranovine, Vrebac, Gospić, Debelo Brdo I, Debelo Brdo II, Divoselo, Donje Pazarište, Drenovac Radučki, Žabica, Zavođe, Kalinovača, Kaniža Gospićka, Klanac, Kruščica, Kruškovac, Kukljić, Lički Čitluk, Lički Ribnik,

Dzień Miasta Gospic

Dzień Miasta Gospić przypada na 22 lipca - święto św. Marii Magdaleny i obchodzone jest uroczyście.

Herb i flaga miasta Gospic

Herb miasta Gospić ma kształt półkolistej tarczy. W półkolistej tarczy, na polu czerwonym, srebrny wilk w pozycji bojowej. Wilk w prawej łapie trzyma miecz ze srebrnym ostrzem i złotą rękojeścią. Flaga miasta Gospić ma kształt prostokąta. Stosunek długości do szerokości wynosi 2: 1. Pośrodku flagi, na przecięciu przekątnych, po obu stronach znajduje się herb miasta Gospić. Wysokość herbu to 2/3 szerokości flagi.

Kultura

Zabytki

Pomnik generała Budy Budisavljević został wzniesiony w 1870 roku w Gospić na centralnym placu, a po II wojnie światowej został usunięty, ponieważ jego charakter i praca nie odpowiadały nowemu rządowi. Wydobyto pomnik Nikoli Tesli w Gospicu (16 lutego 1992 r.), ponieważ jako członek narodu serbskiego niepokoił chorwackich nacjonalistów.

Parafialny

W Gospic znajduje się siedziba tytułowej parafii Serbskiego Kościoła Prawosławnego. Parafia Gospić należy do archidiecezji Lika w diecezji Gornja Karlovačka i składa się z Gospić, Jasikovac, Lipe, Vedro Polje, Gljivari, Klisa, Kamenuša i Počuče. W Gospić znajdowała się świątynia Serbskiego Kościoła Prawosławnego pod wezwaniem Świętego Wielkiego Męczennika Jerzego, zbudowana w 1785 roku, odnowiona w latach 1843-1844. (autor: Buda Budisavević), w 1903 i 1964, a całkowicie rozebrany w 1992 roku. Dziś na terenie świątyni znajduje się parking. Fundament kościoła i mury były w stylu barokowym, a wieża w stylu serbsko-bizantyjskim. W 1827 r. w parafii Gospić posługiwał tylko kapelan, ksiądz Stefan Došen.

Kościoły Dekanatu Gospić na terenie miasta Gospić

Gospić - Kościół parafialny pw Zwiastowania NMP, z 1780 r. Na cmentarzu miejskim św. Kaplica Marii Magdaleny o tej samej nazwie została wybudowana w 1856 roku. Na ulicy Kaniška w Gospicu kaplica św. Iwana Nepomucena zbudowanego przed 1756 rokiem. Aleksinac - Kościół parafialny św. Jana Chrzciciela, wybudowany w 1695 roku. Bilaj - Kościół parafialny św. Jakuba Apostoła, wybudowany w 1848 roku. Brušane - Kościół parafialny św. Martina, zbudowana w 1834 roku. Bužim - Kościół św. Tereza Avilske Donje Pazarište - Kościół parafialny św. Jakuba Apostoła został zbudowany w 1700 roku. Klanac – Kościół parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, wybudowany w 1837 roku. Lički Novi - Kościół parafialny św. Antun Padovański, wybudowany w 1690 roku. Lički Osik - Kościół parafialny św. Józefa, wybudowany w 1842 roku. Ribnik - Kościół parafialny św. Apostołów Piotra i Pawła, wybudowany w 1878 roku. Smiljan - Kościół parafialny pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny Karmelu, zbudowany w 1860 roku. Široka Kula - Kościół parafialny św. Mateusza, wybudowany w 1734 roku. Trnovac - Kościół parafialny św. Mikołaja Błogosławionego, wybudowany w 1880 roku.

Zobacz więcej

Lika Camp Gospić Masakra w Gospić Operacja Medak Pocket

Bibliografia

Literatura

Dabic, Vojin S. (2000). Granica wojskowa: Generalat Karlovac (1530-1746). Belgrad: Święty Synod Biskupów Serbskiego Kościoła Prawosławnego.

Literatura

Gelo, Jakub (1998). Skład etniczny i religijny ludności Chorwacji w latach 1880-1991: według osiedli. Zagrzeb: Centralne Biuro Statystyczne Republiki Chorwacji. ISBN 978-953-6667-07-9.

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona internetowa (język: chorwacki) Trzy granice: Gospić (język: serbski) Grobowiec, w którym ustaszy zabili 11 krewnych Nikoli Tesli (19 sierpnia 2018)

Original article in Serbian language