Bełz

Article

January 28, 2023

Bełz to miasto na Ukrainie liczące ponad 2000 mieszkańców, jest ośrodkiem społeczności miejskiej Bełza w obwodzie lwowskim. Położony nad rzeką Solokią. Znajduje się w pobliżu granicy ukraińsko-polskiej, 72 km od Lwowa, 165 km od Przemyśla i 535 km od Kijowa. Bełz to najstarsze miasto obwodu lwowskiego i jedno z najstarszych miast zachodniej Ukrainy. W staroruskich czasach, czyli w X-XIII w., miasto stało się centrum ziemi bełskiej, wchodzącej w skład Rusi Kijowskiej. W XII – XV wieku miasto było stolicą Księstwa Belgii. Nazwa miasta wywodzi się od kierunku belgijskiego w chasydyzmie, mistycznej gałęzi judaizmu. Pierwsza pisemna wzmianka o Bełzie zawarta jest w „Opowieści o średniowieczu”, gdzie około 1030 roku mówi się o odbiciu miasta przez Jarosława Mądrego z rąk Polaków. Od 1772 r. po I rozbiorze Polski miasto było częścią Monarchii Habsburgów (od 1804 r. Cesarstwa Austriackiego, od 1867 r. Austro-Węgier). Po rozpadzie Austro-Węgier, w listopadzie 1918 r. Bełz został włączony do Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej. W Beldze utworzono 9. belgijską brygadę UGA. Dziś Bełz jest jednym z najmniejszych miast na Ukrainie — liczy ponad 2000 mieszkańców. Od 2001 roku decyzją Gabinetu Ministrów Ukrainy miasto i jego okolice stały się Państwowym Historyczno-Kulturalnym Rezerwatem „Książęcy Bełz”. Bełz jest jednym z najmniejszych miast na Ukrainie — liczy ponad 2000 mieszkańców. Od 2001 roku decyzją Gabinetu Ministrów Ukrainy miasto i jego okolice stały się Państwowym Rezerwatem Historyczno-Kulturalnym „Książęcy Bełz”. Bełz jest jednym z najmniejszych miast na Ukrainie — liczy ponad 2000 mieszkańców. Od 2001 roku decyzją Gabinetu Ministrów Ukrainy miasto i jego okolice stały się Państwowym Historyczno-Kulturalnym Rezerwatem „Książęcy Bełz”.

geografia

Miasto Bełz położone jest nad rzeką Solokią, dopływem Bugu Zachodniego. Granica ukraińsko-polska przebiega kilka kilometrów od miasta.

Imię

Istnieje kilka wersji pochodzenia nazwy miasta. Według najpowszechniejszej wersji starosłowiańskie słowo „belz” lub „bevz” oznaczało teren podmokły, podmokły. To samo słowo w dialekcie bojkowskim oznacza „nieprzejezdny, trudny do przejścia, podmokły teren”. Istnieje również wersja o celtyckim pochodzeniu nazwy: w językach celtyckich słowo „belz” lub „pelz” oznaczało wodę, strumień. Ta opcja pojawiła się na początku XX wieku w związku z licznymi znaleziskami późnej kultury celtyckiej na terenie Karpat. Inna hipoteza łączy nazwę miasta ze staroruskim słowem „bylyz” (białe miejsce, polana w środku ciemnego lasu). Wszystkie te wersje są dość prawdopodobne i odzwierciedlają naturalne warunki, w jakich leży Bełz.

Klimat

Klimat Bełzy jest umiarkowanie kontynentalny, umiarkowanie wilgotny i ciepły. Średnia temperatura stycznia w Beldze, jak i ogólnie w powiecie sokalskim, wynosi −4,2... — 4,4°C, w lipcu +18,0...+18,4°C. Czas trwania okresu z temperaturą powyżej 10°C wynosi średnio 155-160 dni. Średnia roczna suma opadów wynosi 560-640 mm, przypadają one głównie w ciepłym okresie roku. Zimą przeważają opady w postaci śniegu.

Ludzie

Na dzień 1 stycznia 2019 roku Bełza liczyła 2267 mieszkańców. Do połowy XIX wieku większość ludności stanowili Ukraińcy (lub jak się wtedy nazywali Rusini). Żydzi i Polacy stanowili około 20% ludności, według przybliżonych szacunków ukraińskiego geografa Wołodymyra Kubijowycza. Od 1859 do 1939 ponad połowę mieszkańców stanowili Żydzi. W 1900 r. mieszkało w mieście 2872, w 1910 r. — 3625 Żydów (60% ludności), 1600 Ukraińców i 900 Polaków. Pod koniec września 1939 r. prawie wszyscy żydowscy mieszkańcy Bełza wraz z jednostkami Armii Czerwonej (Układ o przyjaźni i granicach między ZSRR a Niemcami) opuścili miasto. Ci, którzy pozostali, zostali zamordowani przez Niemców w 1942 roku. W 1944 r. Bełz znalazł się w granicach Polski, w związku z czym w 1947 r. wysiedlono stamtąd całą ludność ukraińską. Wkrótce po radziecko-polskiej wymianie terytoriów w 1951 r. Bełz znalazł się w granicach Ukraińskiej SRR, a wszyscy Polacy zostali wysiedleni z miasta. Miasto zostało ponownie zaludnione przez Ukraińców, głównie z innych regionów Ukraińskiej SRR, a obecnie jego ludność jest praktycznie monoetniczna. W wyniku takich przemieszczeń ludność Bełzy całkowicie się zmieniła i nie jest bezpośrednią kontynuacją dawnych mieszczan Bełzy. Dynamika ludności Bełzy

Historia

Czasy książęce, Księstwo Bełskie

Pierwsza pisemna wzmianka o Bełzie zawarta jest w „Opowieści o średniowieczu”, gdzie około 1030 roku mówi się, że miasto zostało odbite przez Jarosława I Mądrego z rąk Polaków. W tym czasie Bełz był już dużym miastem. Położone było nad brzegiem rzeki Solokia, która wpada do Zachodniego Bugu. Z trzech stron chroniony był wałem, a od strony południowej stromym zboczem. Wewnątrz miasto zostało podzielone wałem, oddzielającym Dytyniec od okolic. Na terenie osady znaleziono szklany naszyjnik i fragmenty ceramiki pochodzące z czasów księstwa włodzimierskiego. W annałach wymieniona jest inna data w związku z walką księcia o władzę - 1188 r. Bełz był wówczas książęcą rezydencją młodszego księcia Włodzimierza. Na początku XIIIw. W Bełzie panował Wasylko Romanowicz (książę bełski - 1207-1211).

Polskie Księstwo Belgii i Korona Królestwa Polskiego

W 1349 roku król polski Kazimierz III zdobył Bełz i inne rosyjskie miasta, w tym Włodzimierz i Berestię, pozostawiając Lubartowi tylko miasto Łuczesk (Łuck), ale rok później książęta litewscy odzyskali ziemie włodzimierskie. Jednak mając zapewnione poparcie papieża i pomoc króla Węgier Ludwika I, Kazimierz ponownie udaje się do Bełza. W lutym Ludwik dogania Kazimierza III pod Bełzem, gdzie stoi z licznym wojskiem. (według Filewycza) Ale ziemia bełska, a także Łuck, Włodzimierz, Chełmsk i Berestejsk pozostają pod panowaniem książąt litewskich. Bełz znajdował się pod panowaniem księcia Jurija Narimuntowicza, który w 1366 r. tym samym podstępem nie oddał miasta Kazimierzowi. A w 1376 r. (inne dane — 1377 r.) miasto oblegał ten sam król węgierski Ludwik, który wyruszył na kampanię przeciwko księciu Jurijowi Narimuntowiczowi. W tym czasie Polacy walczyli za Holma, a zdobywszy miasto, przyłączył się do króla. Oblężenie Bełza trwało 7 tygodni (jak pisał ówczesny pruski kronikarz Hermann z Wartberga). Według „Słownika geograficznego Królestwa Polskiego” Ludwik Węgierski nadał Jurijowi Narimuntowiczowi Księstwo Bełskie jako lenno. Książę Jurij mógł dłużej utrzymywać oblężenie, ale nie było gdzie czekać na pomoc: inni książęta bronili swoich ziem. Ziemia Chełmsko-Bełska została odebrana Jurijowi Narymuntowiczowi i przyłączona do Galicji pod rządami księcia opolskiego Władysława. Z Bełzem związana jest także historia cudownej ikony Matki Boskiej Częstochowskiej, która przez świętych Cyryla i Metodego trafiła na ziemie ukraińskie, a do Bełza przez małżeństwa księżniczek ruskich z książętami galicyjskimi i polskimi. Z ikoną związany jest cud, który wydarzył się podczas oblężenia Bełza przez Tatarów-Mongołów. Miejscowi, licząc na opiekę Matki Bożej, przenieśli cudowną ikonę na mury miejskiej twierdzy. Jedna ze strzał tatarskich trafiła w twarz Matki Boskiej. Krew płynęła z rany, a na Tatarów zapadła całkowita ciemność. W ciemności Tatarzy spanikowali i podnieśli przeciwko sobie broń, a wielu martwych Tatarów znajdowało się pod murami zamku. A ci, którzy pozostali przy życiu, uciekli w popłochu. Od tego czasu na świętej ikonie pozostała trójkątna blizna. W Bełzie cudowny obraz znajdował się w świątyni zamku książęcego do 1377 roku. Następnie ikona została przewieziona do Lwowa przez księcia śląskiego Władysława Opolczyka, a później do polskiej Częstochowy, pod którą jest obecnie znana. W 1388 r. król Jagiełło przekazał ziemie bełskie księciu Zemovytowi IV, swemu szwagrowi, mężowi siostry Aleksandry.W 1462 r. miasto stało się centrum województwa bełskiego Korony Polskiej. w XVI wieku Bełz był miastem rozwiniętym. Według spisu w 1578 r. było 24 kowali, 8 krawców, 19 szewców, 9 kuśnierzy, 20 piekarzy, 6 rzeźników, 1 złotnik, 2 słodowników, 8 bednarzy, 2 ślusarzy, 2 stolarzy, 7 tkaczy, 2 kowali, 4 kotlarzy. ( kotlarzy) 2, rymarzy, kolodianów, rymatorów (cingulator), szermierzy po jednym, 3 stelmachów, 2 kąpiących się). W sumie rzemieślników jest więc 96. W 1578 r. w Bełzie i powiecie bełskim było 410 rzemieślników. W tym czasie, w XVI wieku, w Beldze mieszkało więcej Ukraińców niż Polaków. Polacy zajmowali jednak wyższe stanowiska i mieli przywileje. Prawodawstwo było również w rękach Polaków. W tym samym czasie szerzyło się osadnictwo w mieście przez Żydów. W 1590 r. z inicjatywy lwowskiego biskupa Gedeona (Bałabana) odbyło się w mieście spotkanie biskupów chełmsko-bełskiego Dionizego Zbirujskiego, łuckiego Kiryla Terleckiego, pińskiego i turowskiego Leoncjusza Pełczyńskiego, na którym omawiano w szczególności kwestię unii z RKK.Na początku XVII wieku. na styku hoteli Lwów i Sokal przy wjeździe do centrum Bełzy zbudowano kaplicę grobową. W mieście miały miejsce wielkie pożary: w 1704 r. - z winy wojsk szwedzkich w 1739 r., podczas których kościół katedralny św. Mikołaja, klasztor bazylianów UGCC.

Jako część posiadłości monarchii habsburskiej (Cesarstwo Austriackie i Austro-Węgry)

Od 1772 r. miasto było częścią Cesarstwa Habsburgów (od 1804 r. - Cesarstwa Austriackiego, 1867 Austro-Węgier) po I rozbiorze Polski. W 1774 r. stał się centrum okręgu bełskiego Królestwa Galicji i Włodzimierza, podzielonego na okręgi. W 1795 r., po III rozbiorze Polski, zlikwidowano województwo bełskie.

Zachodnioukraińska Republika Ludowa

Po rozpadzie Austro-Węgier, pod koniec I wojny światowej, w listopadzie 1918 r. Bełz został włączony do Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej. W Beldze utworzono 9. belgijską brygadę UGA. 3 marca 1918 r. w mieście odbyło się „święto państwowości i pokoju” wspierające działania rządu URL, w którym wzięło udział około 8 000 osób.

Polska międzywojenna

Miasto znalazło się pod władzą polską w 1919 r., po zajęciu Galicji w wyniku wojny ukraińsko-polskiej 1918-1919. Bełz stał się częścią województwa lwowskiego Rzeczypospolitej Polskiej. W mieście mieszkało wówczas około 6200 mieszkańców. Miasto zamieszkiwali razem Żydzi, Polacy i Ukraińcy.

II wojna światowa i okupacja niemiecka

W połowie września 1939 roku Niemcy zajęli Bełz, ale już 26 września 1939 roku wycofali się i przekazali miasto Armii Czerwonej, gdyż zgodnie z paktem Ribbentrop-Mołotow Zakerzonnia należała do sowieckiej strefy wpływów. Stalin wymienił jednak Zakerzonnię na Litwę, a na początku października ZSRR przekazał Niemcom Bełz, a granica przebiegała na południe od miasta. W czasie wojny w mieście działała delegatura Ogólnoukraińskiego Komitetu Pomocy. Do lata 1941 r. granica między hitlerowską Rzeszą a ZSRR przebiegała wzdłuż lewego (północnego) brzegu rzeki Solokia. Większość Żydów opuściła Bełz przed najazdem niemieckim. Jednak do maja 1942 r. w Beldze przebywało jeszcze około 1540 Żydów, z których większość stanowili uchodźcy z innych miast w Polsce. 2 czerwca 1942 r. około 1000 Żydów przewieziono do Grubeszewa, a stamtąd do obozu koncentracyjnego w Sobiborze.

Polska powojenna 1944-1951 i ZSRR 1951-1991

Po wypędzeniu hitlerowców w 1944 r. Bełz po raz pierwszy znalazł się w granicach Polski. Po „korekcie” granicy w 1951 r., zgodnie z traktatem – do ZSRR (ZSRR). W 1951 roku Bełz stał się ośrodkiem zlikwidowanego w 1962 roku obwodu zabuskiego obwodu lwowskiego.

Okres Odrodzenia Niepodległości Ukrainy

Od 1991 roku Bełz jest częścią niepodległej Ukrainy.

społeczność żydowska

Bełz jest znany ze swojej żydowskiej historii. Społeczność żydowska (aszkenazyjska) w Beldze powstała pod koniec XIV wieku. W 1665 r. Żydzi z Bełzy otrzymali równe prawa. To tutaj przeniósł się rabin, cudowny cadyk chasydzki Salomon Rokach (1779-1855). Od tego czasu tytuł cadyka przechodził w rodzinie Rokachów z ojca na syna, a do miasta napływali chasydzi. On i jego rodzina są pochowani w Beldze na cmentarzu żydowskim. Znana we współczesnej kulturze żydowskiej piosenka ludowa „Belz, Mayn Shtetele Belz” (czyt. Bełz, Mayn Shtetele Belz ), związana jest z tym żydowskim miastem (sztetl), które śpiewało dziesiątki śpiewaków i orkiestr na całym świecie.

Religia

W mieście działają następujące wyznania religijne: OCU i grekokatolicy.

Pomniki

Zaginiony

Kościół św. Ducha (drewniany) Katedra Kościół św. Mikołaja Bełz Zamek Kościół św. Mikołaja (Bełz) Wielka Synagoga

zapisane

Kościół św. Mikołaja i klasztor dominikanów z XVII w., zrujnowany po II wojnie światowej, jego zachowana i odrestaurowana część służy jako budynek władz miejskich Kościół św. Mikołaja, dawny kościół dominikanów. Walentego 1911, znajdujący się na terenie dawnego zamku, Drewniany Kościół św. Paraskewi XVII wiek. oraz dzwonnica kaplicy Snopkowskich, zwana też „wieżą ariańską” z 1606 r. Bełski ratusz z XVII w. (?). Dom modlitw żydowskich z 1909 r. Cmentarze prawosławny, katolicki i żydowski Oryginalny galicyjski budynek drewniany

Edukacja

W mieście działało prywatne gimnazjum ukraińskie. Dziś w mieście działa Belgijska Instytucja Wsparcia Liceum Ogólnokształcącego.

Sławni ludzie

tubylcy

Dmytro Wasiljowycz Gudzik (1989—2015) był żołnierzem Sił Zbrojnych Ukrainy, uczestnikiem wojny na Wschodzie. Zharska Mykhailyna Ivanivna – ukraińska śpiewaczka (sopran), aktorka teatralna Nerodyhlib Naum Panasovych – ukraiński radziecki pisarz, poeta, filozof Sokolyuk Zinovy ​​​​– ukraiński naukowiec-prawnik, profesor UVU Sologub Leonid – ukraiński naukowiec-biochemik Jakiv Frostyg – polski i amerykański psychiatra

Związany z Bełzem

Jasko "Mazovita" - burmistrz miasta Jajus Josif - ambasador na sejmie galicyjskim (wybrany w 1870 r., mandat nie zatwierdzony) Teofil Pawłyków - ambasador na sejm galicyjski z okręgu Bełz - Ugniw - Sokal (wybrany w 1873 r.). Kalikst Krzyżanowski - architekt Witold Rawski - architekt

Województwa bełskie

Stefan Aleksander Potocki jest założycielem klasztoru buczackiego. Wasyljan, ojciec Mykoły Wasyla Potockiego

kasztelanów belskich

belgijscy starsi

kanony belgijskie

od 1518 — Jerzy Krupski

Bełz Rebe

Salomon Rokah, 1779-1855, pierwszy bełski rebe od 1815 r. Jehoszua Rokah, 1825-1894, drugi bełski rebe od 1855 r. Issachar Dow Rokah (I), 1854-1926, trzeci bełski rebe Aaron Rokah 1880-1957, czwarty Bełz Rebe (Bełz, od 1944 — Jerozolima) Issachar Dow Rokach (II), od 1957 — piąty Rebe Bełza (Jerozolima)

Zmarł

Wazyniec (w świecie Józef) Owłochimski (również Obłochimski, Owłoczyński) herbu Suhekomnat — misjonarz dominikański, prefekt w Rożańskiej Stoce, miał w mieście misję; prawdopodobnie, według polskich historyków, otruty przez żydowskiego lekarza, zmarł 12 lipca 1763 r

Szanowni obywatele

Dionizy Tużewski — Buczacki ok. k. starosta, honorowy obywatel Halicza

Notatki

literatura

Bevs M. Studia nad rozwojem architektoniczno-urbanistycznym miasta Bełzy w XI–XX wieku. // Biuletyn instytutu „Ukrzakhidproektrestavratsiya”. — Lwów 2002. — Część 12. Bełz // Halytska brama. — Lwów: Centrum Europy, 2005. — Nr 7–9. Bełz i ziemia bełska: zbiór naukowy. — Bełz, 2004. Bełz i ziemia bełska: zbiór naukowy. Wydanie drugie. — Bełz, 2006. Bełz: Magazyn historyczno-kulturalny i artystyczno-literacki. — Bełz, 2004. — Część 1. Bełz: album fotograficzny / Kompilatorzy O. Bojko, W. Petryk, W. Slobodian. — Lwów: Litopys, 2004. — 96 s. Wojtowicz L. Książęta bełscy // Kijów. — 1991. nr 5. Gronsky Y. Eseje o historii Bełza. (bm), (br) Karpynets I. Bełz i Belgia pod Austrią (1772-1918). — Lwów, 2003. Królewskie Miasto Bełz. Państwowy rezerwat historyczno-kulturalny. — Lwów, 2003. Kosów M. Miasto Bełz. — Lwów, 2005. Kostruba T. Ziemia Bełz i Bełz od najdawniejszych czasów do 1772 r. [Zarchiwizowane 28 listopada 2017 r. W Wayback Machine.]. — New York, Toronto, 1989. Leschuk T. Bells of Bełz. Powieść dokumentalna o historii księcia Bełza. — Lwów, 1999. Nadbużanszczyzna. — New York 1986. — T. 1. Petegyrich V. Początki Bełza i Buska oraz kształtowanie się ich struktury społeczno-topograficznej w X-XIV wieku. // Galicja i Wołyń w czasach średniowiecza. — Lwów 2001. W. Czarniecki Wiadomości o starożytnym mieście Bełza. — Lwów, 1893. Czaczkowski L. Książęcy Bełz. // Notatki Narodowej Akademii Nauk. — Lwów, 1937. — T. 154. Bełz // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. — Warszawa: Druk "Wieku", 1880. — T. I. — S. 129—130. (polski) Ploschanskyi B. Bełz' // Prykarpatskaya Rus'. Dodatek do „Słowa”. — Lwów, 1885. Dzieje Księstwa Bełskiego i Bełskiego // Czasopismo Edukacji Narodowej. — Moskwa, 1837. — Nr 10. — Część 16. Toronto, 1989. Leschuk T. Bells of Bełz. Powieść dokumentalna o historii księcia Bełza. — Lwów, 1999. Nadbużanszczyzna. — New York 1986. — T. 1. Petegyrich V. Początki Bełza i Buska oraz kształtowanie się ich struktury społeczno-topograficznej w X-XIV wieku. // Galicja i Wołyń w czasach średniowiecza. — Lwów 2001. W. Czarniecki Wiadomości o starożytnym mieście Bełza. — Lwów, 1893. Czaczkowski L. Książęcy Bełz. // Notatki Narodowej Akademii Nauk. — Lwów, 1937. — T. 154. Bełz // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. — Warszawa: Druk "Wieku", 1880. — T. I. — S. 129—130. (polski) Ploschanskyi B. Bełz' // Prykarpatskaya Rus'. Dodatek do „Słowa”. — Lwów, 1885. Dzieje Księstwa Bełskiego i Bełskiego // Czasopismo Edukacji Narodowej. — Moskwa, 1837. — Nr 10. — Część 16. Toronto, 1989. Leschuk T. Bells of Bełz. Powieść dokumentalna o historii księcia Bełza. — Lwów, 1999. Nadbużanszczyzna. — New York 1986. — T. 1. Petegyrich V. Początki Bełza i Buska oraz kształtowanie się ich struktury społeczno-topograficznej w X-XIV wieku. // Galicja i Wołyń w czasach średniowiecza. — Lwów 2001. W. Czarniecki Wiadomości o starożytnym mieście Bełza. — Lwów, 1893. Czaczkowski L. Książęcy Bełz. // Notatki Narodowej Akademii Nauk. — Lwów, 1937. — T. 154. Bełz // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. — Warszawa: Druk "Wieku", 1880. — T. I. — S. 129—130. (polski) Ploschanskyi B. Bełz' // Prykarpatskaya Rus'. Dodatek do „Słowa”. — Lwów, 1885. Dzieje Księstwa Bełskiego i Bełskiego // Czasopismo Edukacji Narodowej. — Moskwa, 1837. — Nr 10. — Część 16. — T. 1. Petegyrich V. Początki Bełza i Buska oraz kształtowanie się ich struktury społeczno-topograficznej w X-XIV wieku. // Galicja i Wołyń w czasach średniowiecza. — Lwów 2001. W. Czarniecki Wiadomości o starożytnym mieście Bełza. — Lwów, 1893. Czaczkowski L. Książęcy Bełz. // Notatki Narodowej Akademii Nauk. — Lwów, 1937. — T. 154. Bełz // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. — Warszawa: Druk "Wieku", 1880. — T. I. — S. 129—130. (polski) Ploschanskyi B. Bełz' // Prykarpatskaya Rus'. Dodatek do „Słowa”. — Lwów, 1885. Dzieje Księstwa Bełskiego i Bełskiego // Czasopismo Edukacji Narodowej. — Moskwa, 1837. — Nr 10. — Część 16. — T. 1. Petegyrich V. Początki Bełza i Buska oraz kształtowanie się ich struktury społeczno-topograficznej w X-XIV wieku. // Galicja i Wołyń w czasach średniowiecza. — Lwów 2001. W. Czarniecki Wiadomości o starożytnym mieście Bełza. — Lwów, 1893. Czaczkowski L. Książęcy Bełz. // Notatki Narodowej Akademii Nauk. — Lwów, 1937. — T. 154. Bełz // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. — Warszawa: Druk "Wieku", 1880. — T. I. — S. 129—130. (polski) Ploschanskyi B. Bełz' // Prykarpatskaya Rus'. Dodatek do „Słowa”. — Lwów, 1885. Dzieje Księstwa Bełskiego i Bełskiego // Czasopismo Edukacji Narodowej. — Moskwa, 1837. — Nr 10. — Część 16. // Notatki Narodowej Akademii Nauk. — Lwów, 1937. — T. 154. Bełz // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. — Warszawa: Druk "Wieku", 1880. — T. I. — S. 129—130. (polski) Ploschanskyi B. Bełz' // Prykarpatskaya Rus'. Dodatek do „Słowa”. — Lwów, 1885. Dzieje Księstwa Bełskiego i Bełskiego // Czasopismo Edukacji Narodowej. — Moskwa, 1837. — Nr 10. — Część 16. // Notatki Narodowej Akademii Nauk. — Lwów, 1937. — T. 154. Bełz // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. — Warszawa: Druk "Wieku", 1880. — T. I. — S. 129—130. (polski) Ploschanskyi B. Bełz' // Prykarpatskaya Rus'. Dodatek do „Słowa”. — Lwów, 1885. Dzieje Księstwa Bełskiego i Bełskiego // Czasopismo Edukacji Narodowej. — Moskwa, 1837. — Nr 10. — Część 16.

Połączyć

Oficjalna strona miasta Bełz [Zarchiwizowane w dniu 31.08.2015 r. w Wayback Machine.] Film dokumentalny „Bełskie dzwony” Państwowy rezerwat historyczno-kulturalny w mieście Bełz / Oficjalna strona miasta Bełz [Zarchiwizowane w dniu 26 czerwca 2015 w Wayback Machine.] Bełz-nasze miasto! Siedziba miasta Bełz. [Zarchiwizowane 8 lipca 2010 w Wayback Machine.] Heraldyka ukraińska [Zarchiwizowane 19 lutego 2012 w Wayback Machine.] Tysiącletnie ukraińskie miasto trzy kilometry od Unii Europejskiej… [Zarchiwizowane 9 stycznia 2008 o The Wayback Machine.] Zamki i świątynie Ukrainy [Zarchiwizowane 26 września 2007 w Wayback Machine.] Bełz // Elektroniczna encyklopedia hebrajska. (Rosyjski) Mapa Bełz [Zarchiwizowane 10 kwietnia 2009 w Wayback Machine.] Belzhets-Belz. Turystyczna trasa transgraniczna BBB [Zarchiwizowane 5 sierpnia 2010 r. w Wayback Machine.] Natalka Snyadanko „Trójkąt belgijski” [Zarchiwizowane 5 marca 2016 r. w Wayback Machine. ] „Podróżowanie na żywo. Bełz” — relacja i zdjęcie [zarchiwizowane 4 maja 2014 r. w Wayback Machine.]

Original article in Ukrainian language